Nieuwjaarsspeech burgemeester Den Oudsten
Geachte inwoners van onze gemeente, gasten, onze Duitse buren, namens de gemeenteraad, college van B en W en alle ambtenaren wens ik u en allen die u dierbaar zijn een heel gelukkig 2010 toe.
Het is een mooie traditie dat wij met elkaar hier in de eerste week van januari de actuele zaken doornemen die ons allen in Enschede raken. Ik wil vanavond iets zeggen over onze gemeenschap, onze Enschedese samenleving.
Mijn thema vanavond is: de kracht van Enschede.
De kracht van onze economie is dat alom erkend wordt dat Enschedeërs harde werkers zijn, gewaardeerd worden door de bedrijven en dat bedrijven, die hier eenmaal zitten, ook niet meer weg willen anders dan als ze ertoe gedwongen worden. De economie heeft ons echter in de afgelopen periode niet veel goeds gebracht. Daarom is werkgelegenheid ook een topprioriteit van het gemeentebestuur en dáárom ook zijn er grote plannen om vooral de werkgelegenheid op langere termijn in onze gemeente en in de regio te verbeteren: de ontwikkeling van Kennispark, MST, en de spoorzone. Maar ook de aandacht voor onze binnenstad, zodat we in de toekomst nóg meer bezoekers kunnen trekken. Dergelijke ambities vormen de verbinding tussen de noodzaak om onze economie gezond te maken, geld te verdienen, werk te maken en onze inwoners, waar ook de sociaal zwakkeren op onze steun kunnen en mogen blijven rekenen.
Wat de gebiedsontwikkeling luchthaven betreft: wij blijven voluit inzetten op realisatie van de gebiedsontwikkeling met luchthaven. Bij de provincie worden nu gesprekken gevoerd hoe verder na de crisis in het provinciaal bestuur. De broedende kip van de onderlinge gesprekken tussen de statenfracties zullen wij even niet storen.
De bijeenkomsten van wat in de wandelgangen Twentetop is gaan heten (bedrijfsleven, kamerleden, onderwijsinstellingen, brancheverenigingen, kamer van koophandel en overheid) hebben, naast praktische informatie-uitwisseling en snelle interventies, ook opgeleverd dat er een breed gedragen gevoel is ontstaan dat de economie van Twente zich moet herstructureren om op langere termijn minder kwetsbaar te worden. De vraag; ‘wat is de best mogelijke uitgangspositie van de economie van Twente in de nieuwe toekomstige economische werkelijkheid’ is belangrijk om te beantwoorden. En dat antwoord heeft Twente nog niet. We hebben natuurlijk onze innovatiekracht, onze gezamenlijke investeringen in de innovatieroute, prachtige bedrijven in vele sectoren, die het heel goed doen, de aanwezigheid van Universiteit en Hogeschool, spin-offs etc. Maar een nieuwe gezamenlijke economische strategie voor de langere termijn is er nog niet. Daar nemen we nu actie op. En dat is niet alleen de taak van onze gemeente, maar van heel Twente. De regionale samenwerking is daarbij onmisbaar. De kracht van Enschede is ook dat we goed in staat zijn regionaal te denken.
De kracht van Enschede is ook FC Twente. Onze winterkampioen. Onze voetbalclub die fantastische resultaten boekt en ons aller trots is. Wie had dit vijf jaar geleden durven denken? Twente is onze grote ambassadeur en bezorgt stad en streek een goed imago. FC Twente is niet meer een voetbalclub, maar een belevingsbedrijf, met stevige wortels in het bedrijfsleven en alle lagen van onze Twentse samenleving en daarbuiten. Zo’n fantastische uitgangspositie voor de toekomst komt maar zelden voor. Daarom is het belangrijk om met elkaar op te trekken, (natuurlijk ieder vanuit zijn eigen verantwoordelijkheid) om dit bedrijf kansen te geven voor verdere ontwikkeling. De gebiedsontwikkeling stadion, in samenhang met het kennispark, Go Planet en IJsbaan Twente kunnen in dit verband veelbelovend zijn.
Een ander punt rondom FC Twente is de veiligheid en het supportersgeweld rond wedstrijden. Mede door het succes op Europees niveau, is de club bezig een schaalsprong te maken die ook van invloed is op onze inzet van politie. Inzet die het afgelopen jaar zeker al nodig was. Ook ik beschouw het als onaanvaardbaar dat groepen die de naam supporter niet eens verdienen, voetbalplezier verstieren en de maatschappij op grote kosten jaagt. Harde maatregelen zijn al genomen en zullen waar mogelijk worden verscherpt.
Hierop zal ik mij in de komende maanden samen met politie, openbaar ministerie en FC Twente verder oriënteren. Daarbij zullen we de politieoptredens uitgebreid evalueren: Wat kunnen we leren en hoe kan de openbare orde op een verantwoorde manier worden gehandhaafd tegen zo laag mogelijke maatschappelijke kosten? Bij deze gesprekken zullen ook de supportersgroepen worden betrokken, want ook hun hulp bij het creëren van een mooi voetbalfeest voor iedereen is hard nodig. Ook dat is kracht.
Ik wil, dames en heren, niet het verwijt krijgen dat het gemeentebestuur alleen oog heeft voor de resultaten van FC Twente en niet voor de resultaten van de andere vele sportverenigingen en sporters in onze gemeente. Daarom noem ik u nog een paar resultaten van andere verenigingen en sporters:
Voetbal:
VV Glanerbrug kampioen 4e klasse;
LSV 1 kampioen 5e klasse;
CVV Achilles kampioen 4e klasse zaterdag.
Maar ook buiten het voetbal haalden we uitstekende resultaten. Zoals het winnen van het Nederlands Kampioenschap door de softbalsters van de Tex Town Tigers.
Individueel succes was er onder meer bij het zeilen door Maarten Morsman, bij het roeien door Erik Dietrich en bij het zwemmen (voor gehandicapten) door Magda Toeters die zowel op het Europees als Wereldkampioenschap succes kende.
De kracht van Enschede is dat we in de afgelopen 15 jaar een ontwikkeling hebben doorgemaakt waardoor mensen weer trots zijn geworden op hun stad. In de afgelopen raadsperiode zijn veel dingen op hun plek gevallen waardoor we een echte grote stad zijn geworden. Ik maak deze opmerking omdat het onmiskenbaar is dat een stabiel bestuur nodig is om plannen ook echt te kunnen doorzetten. Maar ik maak deze opmerking ook met de raadsverkiezingen in het vooruitzicht. Enschede heeft niet alleen een stabiele, maar ook een inventieve raad nodig. Een raad, die bereid is naar creatieve oplossingen voor problemen te zoeken, die nieuwe wegen wil inslaan bij het overbruggen van de afstand tussen bestuur en burger en tot slot een raad die zijn nek blijft uitsteken om Enschede in de komende periode verder vooruit te helpen. Dat er veel gaat veranderen is nu al zeker. 12 raadsleden zullen niet meer terugkeren en we krijgen een nieuw college.
De raad en het college van Enschede staan in de komende jaren voor grote vraagstukken. De bezuinigingen is er een van. Dit jaar zijn in grote eensgezindheid keuzen gemaakt. Maar ook voor de komende jaren zal niet worden ontkomen aan een fundamentele heroverweging van de gemeentelijke uitgaven en daarmee onvermijdelijk van de manier waarop wij politiek bedrijven. Consequentie daarvan is nóg meer samenwerking tussen de gemeente en partners en burgers in de stad. Een samenwerking die zal leiden tot nog meer kracht voor ons als geheel.
De kracht van Enschede blijkt straks weer als op 13 mei we op het grasveld staan in Roombeek. Met elkaar, met onze armen om de nabestaanden, beseffend wat voor vreselijke ramp ons 10 jaar geleden is overkomen. De enorme kracht van de mensen van onze stad en ver daarbuiten, van de samenleving heeft betekend, dat de draad weer kon worden opgepakt, dat wonden konden helen en dat verdriet een plaats kreeg in het besef dat het verdriet ook nu nog een collectief verdriet is, van ons allemaal. Sommige wonden helen nooit. De kracht van Enschede is zichtbaar in de manier waarop Roombeek is opgebouwd en de bruisende wijk die het is geworden. In de komende maanden zal de aandacht van buiten voor de ramp weer toenemen. Wij kunnen dan de samenleving weer tonen op welke manier Enschede met het verdriet omgaat en hoe we de collectieve energie hebben aangewend om de wijk weer op te bouwen.
De kracht van Enschede die steeds meer tot ontplooiing komt is de grote diversiteit van onze samenleving. Het uitgangspunt dat niemand buiten de boot mag vallen, dat ieder individu waardevol is vormt een kernwaarde van onze samenleving. Mijn echtgenote Selma en ik hebben op eerste kerstdag gegeten met mensen die dak en thuisloos zijn en daar zie je mensen in situaties die ons misschien ook hadden kunnen overkomen. Sommige mensen hebben ook wel alle pech van de wereld. Overigens is het diner op geen enkele manier een opoffering voor ons. Het is vaak erg gezellig, soms ook ontroerend en de geste van de gemeente wordt gewaardeerd.
Het is prachtig om te zien dat de verschillende culturen het leven in onze stad steeds meer gaan beïnvloeden. Bevolkingsgroepen uit andere landen die zich in Enschede thuis voelen houden een deel van hun cultuur vast en verrijken ons daarmee. Maar ook de typische studentencultuur wordt steeds meer zichtbaar en dat is goed.
Onze kracht is ook dat Enschede nog steeds een van de veiligste grotere gemeenten in Nederland is, al stijgt het onveiligheidgevoel het laatste jaar weer. Ook hier moeten we ons samen inspannen om dit gevoel weg te nemen.
De jaarwisseling is een voorbeeld hoe het kan. Deze is relatief rustig verlopen. Er zijn geen grote calamiteiten geweest. Niet veel meer dan op een normale uitgaansavond. Het is goed om hierbij ook te vermelden dat er geen geweld is gebruikt tegen hulpverleners, politie en brandweer.
Dames en heren,
Wat ook de kracht van onze stad is dat er velen zijn die onze samenleving draaiende houden. Mensen die in sportverenigingen werken, eenzamen bezoeken, speeltuinen draaiende houden, geld inzamelen, mensen met hun papieren helpen, voor vervoer zorgen, een boek voorlezen, enz enz. Dat zijn de mensen waarvan wij er elk jaar een paar uitzoeken om symbool te staan voor de hele grote groep die zij vertegenwoordigen. En dat symbool brengen wij tot uitdrukking in de uitreiking van de Enschede speld.
Een speld wordt toegekend aan personen wegens bijzondere verrichtingen voor de stad Enschede voor een speciale zaak, of op een bepaald terrein. Met andere woorden een blijk van waardering voor ‘Helden in de Enschedese samenleving’. Een aantal aanwezigen heeft van mij een persoonlijke uitnodiging gekregen om er vanavond te zijn. Ik zou dan ook graag de dames Ter Horst, Louwes, Van Ulzen en Ilgün en de heren Goverde, Hof, Baarslag, Can en Köklü naar voren willen vragen.
Voordat ik overga tot het opspelden de van de spelden wil ik kort het woord tot u richten.
Mijnheer Goverde,
U bent een oud luchtmachtmilitair en hebt u hart verpand aan kinderen. U bent al ruim 21 jaar vrijwilliger bij de sport en spel in de Helmerhoek. Elke woensdagmiddag bent u present om met de jeugd aan de slag te gaan. Op de voorgrond staan is niets voor u, u steekt liever de handen uit de mouw. U bent een man die met veel passie bezig is met de jeugd en door uw inzet en uitstraling veel respect bij ze afdwingt.
Mevrouw Ilgün,
U bent een actieve inwoonster in stadsdeel Zuid. Door uw kennis van de suryoye gemeenschap wordt u vaak om advies gevraagd door allerlei zorginstellingen in en buiten Enschede. U hebt, na eerst zelf deelgenomen te hebben, als docent gezondheidsvoorlichting in de eigen taal gegeven. U hebt daarnaast veel ouderen zo ver gekregen dat ze mee gingen doen aan ouderenprojecten. U probeert altijd weer een brug te slaan tussen oudere suryoye en ander inwoners van Enschede.
Mijnheer Hof,
Sinds 1984 tot het einde van 2009 bent u onafgebroken voorzitter geweest van de Stichting Volksfeest Glanerbrug. Deze Stichting organiseerde jaarlijkse de palmpasenoptocht, de 5 mei viering en de Sinterklaasintocht. U bent er in geslaagd Duitse hoogwaardigheidsbekleders bij onze 5 mei viering te betrekken. Een ander bijzonder initiatief is de plaatsing van de Stolpersteine, ontworpen door Gunter Demnig, ter nagedachtenis aan 5 joodse inwoners in Glanerbrug, die de oorlog niet hebben overleefd. U bent nu gestopt en het is tijd voor andere zaken.
Mevrouw Louwes,
U bent hét gezicht van Oost-Boswinkel. U zet zich al sinds 1987 in voor de wijkraad Oost-Boswinkel, als vrijwilliger in het wijkcentrum ’t Ni-je Terphoes en als lid van allerlei werkgroepen. Recent hebt u zich beziggehouden met een werkgroep rondom het kunstwerk in Park Oost Boswinkel. U hebt een uigesproken mening en steekt die niet onder stoelen of banken. U bent ook altijd bereid om de handen uit de mouwen te steken voor Oost-Boswinkel.
Mijnheer Baarslag,
U bent één van de drie oprichters van de wijkraad Twekkelerveld, die onlangs zijn 25 jarig jubileum vierde. Bij al uw werkzaamheden, of het nu secretaris, redacteur van de wijkkrant of deelname aan allerlei commissies is, staat ‘sociale betrokkenheid’ hoog bij u in het vaandel. Via de Stichting Twekkelerveld 2040 hebt u veel werk verzet bij de organisatie van de boodschappendienst voor ouderen. Tevens bent u actief voor de Stichting Landschap Overijssel. U verzorgt educatielessen en bent actief op het gebied van wandelroutes.
Mevrouw Van Ulzen,
U bent sinds 2002 lid van het bestuur van de wijkraad Twekkelerveld en diverse commissies daarmee samenhangend. U hebt jarenlang met een groep gevochten voor een nieuw winkelcentrum in Twekkelerveld. Dat is gelukt, de nieuwbouw nadert zijn voltooiing.
U heb daarnaast veel onderzoek verricht voor het boek "Twekkelerveld in de 19e en 20e eeuw". Het hield u uit uw slaap, zo las ik laatst in de Tubantia. Ondertussen werkt u aan een vervolg. Verder bent u als vrijwilliger actief binnen de Synagoge en het stadsarchief. U staat bekend als vasthoudend. We rekenen er op dat u in uw werk voor de wijkraad de komende jaren voldoende ruimte geeft, en nieuwe ontwikkelingen in de wijk Twekkelerveld positief zult benaderen.
Mijnheer Can,
Een bruggenbouwer, zo wordt u gekenschetst. U woont sinds begin jaren tachtig in Enschede en hebt mede de eerste Syrisch Orthodoxe kerk Sint Jacob opgericht. Vanuit uw professie als leerkracht hebt u op vrijwillige basis boeken, sprookjes en kinderliedjes vertaald van het Syrisch naar het Nederlands en andersom. U doet daarnaast veel vrijwilligerswerk voor de kerk, het onderwijs en maatschappelijke instellingen. U zoekt altijd naar openingen om Nederlanders bij uw gemeenschap te betrekken.
Mevrouw Ter Horst,
Meer dan 30 jaar actief als vrijwilliger bij de speeltuin Varvik. U hebt eigenlijk alles daar gedaan van kindercreatief en kaartavonden voor bejaarden tot allerlei bestuursfuncties. U hebt er voor gezorgd dat de speeltuin Varvik samenwerkt met allerlei instanties werkzaam in de wijk Diekman Noord. Tegenwoordig bent u actief om te zien of de huidige accommodatie van de speeltuin kan worden gerenoveerd en uitgebreid.
Mijnheer Köklü,
U was in 1994 mede oprichter van de SDO, waarin een 4 Turkse organisaties samengingen. Eind jaren negentig werd in samenwerking met het toenmalige Podium Twente de basis gelegd voor allerlei culturele activiteiten uitmondend in het Anatolië festival. Het festival bestond uit film, muziek, theater en workshops. Naast Enschede deden ook andere Overijsselse steden mee. U hebt vanuit de SDO een belangrijke rol gespeeld in het gevraagd en ongevraagd adviseren van de gemeente op het gebied van jongeren, ouderen en integratie. U probeert daarbij een brug te slaan tussen de Nederlandse en Turkse cultuur.
Dames en heren,
Voor u staan mensen die een toonbeeld zijn van wat van de ‘andere burger’ mag worden verwacht: het zijn mensen die een toonbeeld zijn van betrokkenheid bij de samenleving in Enschede. Ze doen dit belangeloos met een groot hart voor de mensen. Ik wil u allen dan ook van harte feliciteren met deze Enschede-speld. U hebt hem zeker verdiend. Ook wil ik de Enschedese samenleving feliciteren met het feit dat deze mensen zich met hart en ziel inzetten voor onze samenleving. Wij zijn hun grote dank verschuldigd. Ik ga dan ook nu met veel plezier over tot het opspelden van de Enschede-spelden.