Vragen en antwoorden over het Energiecafé

Algemeen

Waar kan ik de uitzending terugkijken?

U kunt de uitzending terugkijken op www.enschede.nl/energievisie of via deze link https://youtu.be/svQpECqnl9g.

Het KNMI meldt dat de gemiddelde temperatuur op aarde mogelijk al over 9 jaar met 1,5 graad Celsius gestegen is. Wat betekent deze  informatie voor de Energievisie?

In de energievisie baseren we ons op de uitgangspunten die op nationaal en Europees niveau zijn vastgesteld om in 2050 klimaatneutraal te zijn. 

De Europese Raad heeft ingestemd met een verhoging van het doel van de CO2-reductie van 40 naar 55 procent in 2030. Dit aangescherpte EU-doel betekent waarschijnlijk dat we in Nederland extra maatregelen moeten treffen.  Als duidelijk is hoe we hier in Nederland mee omgaan, kan dit  tot extra maatregelen leiden.

Dit nieuwsbericht van het KNMI geeft reden tot bezorgdheid, maar geeft niet direct aanleiding tot een aanscherping van de beleidsvoornemens.

Alternatieven

Wordt er voorgesorteerd op innovaties bij het opwekken van zonne-energie, bijvoorbeeld op muren en bestrating? TNO publiceerde er over.  

We houden nauwlettend in de gaten welke innovaties zich op dit gebied voordoen. De opwarming van de aarde is echter urgent en dat zorgt ervoor dat we op korte termijn al maatregelen moeten nemen. Dat betekent dat we gebruik maken van vormen van duurzame opwek, waarvan we weten dat ze effectief zijn. Zoals  windturbines en zonnepanelen. In hoofdstuk 6 van de Energievisie leest u daar meer over. 

Stel, alle inwoners en bedrijven van Enschede hebben voor hun elektriciteit een abonnement bij Pure Energie: dan zijn we er toch?

Als iedereen duurzaam opgewekte elektriciteit gaat gebruiken, heeft dat tot gevolg dat duurzame energieproducenten (zoals Pure Energie) meer duurzame elektriciteit moeten opwekken. Daar moeten dan wel voldoende locaties voor beschikbaar zijn. De Energievisie wil daar een bijdrage aan leveren.

Biedt de Energievisie ook ruimte om duurzame energie in te kopen buiten onze regio waar het rendement vele malen beter is? Kunnen we bv windmolens op zee aanleggen en deze energie hier gebruiken? Op zee waait het altijd, hier in onze regio vaak niet of niet genoeg. Dan levert de geïnvesteerde euro vele malen minder op dan op zee natuurlijk. 

De Energievisie moedigt duurzaam gedrag aan. Als je als consument zelf geen mogelijkheid hebt om elektriciteit duurzaam op te wekken, dan is het afsluiten van een contract met een groene stroomproducent een goed alternatief. 

De Energievisie richt zich op de vraag hoe we binnen onze gemeentegrenzen een bijdrage kunnen leveren aan het klimaatvraagstuk. Een van de maatregelen die de Energievisie daarvoor noemt, is het faciliteren van zonne- en windenergieprojecten. Als gemeente zien we geen rol voor onszelf weggelegd bij de totstandkoming van windprojecten op zee. Er zijn voldoende bedrijven die bereid en in staat zijn windprojecten op zee te realiseren. Als de gemeente zich zou toeleggen op de productie van windenergie op zee, dan heeft dit geen maatschappelijke meerwaarde.   

Verder merken we op dat de mogelijkheden voor het produceren van windenergie op zee niet oneindig zijn. Commerciële ontwikkelaars zien ook in onze omgeving kansen voor de productie van windenergie.

Mobiliteit

Er wordt alleen over elektrisch rijden gesproken. Is waterstof niet meer in beeld? 

Bij de omzetting van elektriciteit naar waterstof en van waterstof naar elektriciteit gaat  veel energie verloren. Autofabrikanten zetten daarom op dit moment vooral in op elektrisch rijden. Maar waterstof is nog wel degelijk in beeld als energiedrager. Met name voor het vrachtverkeer en voor lange afstandsritten met de auto. Een waterstofauto lijkt overigens veel op een elektrische auto. De stroom komt bij een waterstofauto echter niet uit een batterij, maar uit een brandstofcel, die de waterstof weer omgezet in elektriciteit. 

Maken we ook het openbaar vervoer aantrekkelijker? Want is dit ook niet efficiënter dan ander vervoer omdat er meer mensen en goederen tegelijk worden vervoerd?

Wij ondersteunen het traject om de treinen tussen  Enschede en Munster elektrisch te laten rijden. Hierdoor wordt het in de toekomst mogelijk om de nieuwe intercity-verbinding Zwolle – Münster te laten rijden. Naast een betere en snellere verbinding met Zwolle, en dus de Randstad, en Münster, zetten we daarnaast ook in op een directe treinverbinding met Arnhem. Er ligt een voorstel om in 2023 het busvervoer in Enschede emissieloos te laten rijden. Dat is busvervoer zonder schadelijke uitstoot. We zetten in op deelmobiliteit en de MAAS-app om naast het openbaar vervoer meer maatwerk te kunnen leveren.

Natuur en landschap

Komt het voortbestaan van agrarische ondernemingen in gevaar door het plaatsen van duurzame energievoorzieningen in het buitengebied? 

In het landelijk gebied komen verschillende ruimteclaims samen.. We zijn ons ervan bewust dat alle claims samen de gronddruk opvoert en de verduurzaming van de agrarische bedrijven kan bemoeilijken. Een zonneveld kan echter ook ingepast worden in de bedrijfsvoering en is de vrijwillige keuze van elk bedrijf. Met een gebiedsaanpak proberen we verder om de verschillende opgaven in een gebied zo goed mogelijk te combineren.

Wat betekent de energievisie voor de groene kwaliteiten van ons buitengebied? 

In de Energievisie staat dat Enschede het aandeel hernieuwbare energie in het totale energiegebruik in de periode 2021 – 2030 met minimaal 8 procent wil laten toenemen. Daarvoor is, naast benutting van daken en de plaatsing van windturbines, 128 hectare nodig voor de plaatsing van zonnepanelen in een veldopstelling. Enschede heeft een oppervlakte van 14.200 hectare. Het gaat dus om een relatief klein deel van de gemeente. 

Voor de aanleg van zonnevelden in het landelijk gebied geldt bovendien dat het verlies van ecologische en/of landschappelijke waarden in voldoende mate moet worden gecompenseerd. Uitgangspunt is dat het zonneveld per saldo tot een verbetering van de landschappelijke- en natuurwaarde van het gebied leidt.

Buitengebied met zonnepanelen beïnvloedt het microklimaat. Vanwege de veranderde albedo. Heeft u daar wel aan gedacht? (‘Albedo' is de zonnestraling die door de aarde wordt weerkaatst. Als de albedo van het aardoppervlak lager wordt, wordt minder zonnestraling weerkaatst en meer geabsorbeerd. Het gedeelte dat geabsorbeerd wordt, wordt omgezet in warmte)

Het is bekend dat het lokale- en microklimaat en de opbouw van organisch materiaal door planten met behulp van fotosythese zullen veranderen door afdekking van de bodem, verminderde lichtinval en veranderde neerslagverdeling. Over het algemeen geldt dat hoe ruimer de opstelling van de panelen, hoe meer kansen voor natuur, biodiversiteit en behoud van de bodemvruchtbaarheid.

Het groene buitengebied dient niet voor de energietransitie te worden benut, maar moet gewoon groen gelaten worden. Hoe verklaar ik het benutten later aan mijn kleinkinderen? 

Het klimaat is aan het veranderen, de gemiddelde temperatuur op aarde stijgt. Dit leidt tot smeltende gletsjers en poolkappen en een stijgende zeespiegel. Maar ook tot extreme droogte, het uitsterven van planten- en diersoorten en honger en oorlog. Enschede wil een bijdrage leveren aan de oplossing van dit probleem.   

Netcapaciteit

Als we straks moeten kiezen qua netbelasting, wat gaat dan voor: auto’s opladen via het net, zonnevelden aansluiten op het net, of windmolens aansluiten op het net?

Het vergroten van de laadcapaciteit maakt een grotere elektriciteitsvraag mogelijk. De aanleg van zonnevelden en de plaatsing van windturbines leidt tot een vergroting van het aanbod aan elektriciteit. In beide gevallen kan dit om investeringen in het elektriciteitsnet vragen, als de bestaande netcapaciteit niet toereikend is. Als de netcapaciteit wordt vergroot, dan biedt dat zowel ruimte voor de verwerking van een grotere elektriciteitsvraag als een groter aanbod aan elektriciteit. In die zin is er dus geen sprake van een dilemma.
Zonne- en windprojecten kunnen wel om voorrang strijden. In de huidige situatie worden aanvragen op volgorde van binnenkomst afgehandeld door onze netbeheerder (Enexis).

Participatie

De stelling "iedereen dient zijn steentje bij te dragen" lijkt in de visie vooral betrekking te hebben op de bewoners van het buitengebied. Wel of niet waar?

Dat is niet waar. We vragen zowel van bewoners als bedrijven een inspanning en dat staat los van de vraag waar die woning of dat bedrijf is gebouwd of gevestigd.

Er zijn initiatieven gestart voor een groot zonnepark in Broekheurne. Wanneer worden de omwonenden geïnformeerd?

De gemeente zet in haar Visie landelijk gebied en in de Energievisie in op een gebiedsontwikkeling in dit gebied. Die zal uit meer bestaan dan alleen het inpassen van energiemaatregelen. Alle opgaven in het gebied worden in beeld gebracht en waar dat kan in gezamenlijkheid opgepakt. Volgens de Visie landelijk gebied zijn dat voor Enschede-Zuid in elk geval de Groene Pijlers (landschap, biodiversiteit, bodem, water), de landbouw (kringloop, verbreding, regionale afzet), energie (zon en wind) en mogelijk ook landgoederen en recreatie & toerisme. Leefbaarheid en wonen kunnen ook thema’s zijn. 

Een procesvoorstel voor die gebiedsgerichte aanpak bespreken we de komende weken met actieve bewoners- en belangenorganisaties in dit gebied. 

Wat betekent het binnen 2 weken te verwachten advies van de commissie Brenninkmeijer over participatie inwoners rond klimaat? 

Het kabinet heeft een onafhankelijke adviescommissie gevraagd te onderzoeken hoe inwoners beter betrokken kunnen worden bij het klimaatbeleid. De bevindingen van deze commissie worden rond 17 maart verwacht. De gemeente beraadt zich op de rapportage van deze commissie, zodra deze beschikbaar is. 

Wie heeft bij de totstandkoming van de RES Twente de regie op de participatietrajecten in de 14 gemeenten?

De gemeenten zijn zelf verantwoordelijk voor inwonerparticipatie over de onderwerpen in de regionale energiestrategie, zoals opwek van elektriciteit door middel van zonnepanelen en windturbines, de inzet van warmtebronnen en energie-infrastructuur.  

Subsidies

Hoe voorkomen we dat buitenlandse bedrijven gebruik maken van nationale subsidieregelingen?

Binnen de Europese Unie kennen we een vrij verkeer van goederen, diensten, kapitaal en personen. We kunnen bedrijven uit andere lidstaten daarom niet uitsluiten van nationale subsidieregelingen.

Voorbeeldfunctie gemeente

In hoeverre is alle energie die de gemeente Enschede nu gebruikt reeds volledig duurzaam opgewekte energie?

De gemeente Enschede heeft in 2020, samen met 10 andere Twentse gemeenten, met Twence een contract gesloten voor de levering en productie van duurzame elektriciteit. Van Gazprom nemen we CO2-gecompenseerd aardgas af.

Windenergie

Welke voorwaarden stelt u aan de plaatsing van kleine windturbines (tiphoogte maximaal 25 meter)?

Die voorwaarden beschrijven we in de beleidsregels windenergie. Die kunt u inzien op www.enschede.nl/energievisie

Verstrekt de overheid subsidies voor het bouwen van windmolens met een van tiphoogte van 230 meter?

De Rijksoverheid stimuleert de productie van duurzame energie middels de regeling Stimulering Duurzame Energieproductie en Klimaattransitie (SDE++).   

Voor meer informatie over de SDE++-regeling verwijzen wij naar de website van de Rijksdienst voor ondernemend Nederland (https://www.rvo.nl/subsidie-en-financieringswijzer/sde). 

De wethouder noemt drie locaties voor windturbines. Twee bij de N18 zijn bekend. De Windmolenweg is al bij voorbaat als derde locatie afgevallen. Wat is dan de nieuwe derde?

De meest noordelijk gelegen locatie langs de N18 is mogelijk groot genoeg voor 2 windturbines.

Zonnevelden    

Is de realisatie van een zonneveld aan de Assinkkloosterweg nog aan de orde?

Dit project staat nu even stil, in afwachting van de vaststelling van de Energievisie. Binnenkort worden omwonenden over de laatste ontwikkelingen geïnformeerd.

 Zon op dak

Waarom niet bij elke bouwvergunning eisen dat er een zo groot mogelijk aantal zonnepanelen op het dak wordt geïnstalleerd?

Het ontbreekt ons op dit moment aan de bevoegdheden om dit te eisen. Het Rijk heeft nieuwe regelgeving aangekondigd, die de gemeente de bevoegdheid geeft om bij de afgifte van een vergunning voor de bouw van bedrijfsgebouwen de verplichting op te leggen om daar zonnepanelen op te leggen. De gemeente is van plan van die bevoegdheden gebruik te maken, zodra deze regelgeving in werking is getreden. 

Waarom wordt de geschiktheid van daken voor zonnepanelen niet in het bouwbesluit opgenomen?

De Rijksoverheid wil de regelgeving voor de fysieke leefomgeving vereenvoudigen en bundelen. Per 1 januari 2022 treedt naar verwachting de Omgevingswet en daarop gebaseerde algemene maatregelen van bestuur in werking. De regeling die gemeenten in staat moet stellen om initiatiefnemers voor de bouw van bedrijfsgebouwen te verplichten tot de plaatsing van zonnepanelen, krijgt in dat nieuwe stelsel een plaats.

Wat als de eigenaren van daken in de stad hun daken niet beschikbaar stellen of de daken niet geschikt zijn? 

De hiervoor bedoelde bevoegdheid zal, voor zover nu bekend, alleen bij nieuwbouw aan de orde zijn. Voor de benutting van bestaande daken zijn we aangewezen op bestaande instrumenten (informeren en verleiden).