Bestemmingsplan

Een bestemmingsplan beschrijft wat er met de ruimte in een bepaald gebied mag gebeuren. Een bestemmingsplan bevat regels die voor zowel burgers, bedrijven als voor de gemeente zelf gelden. Voor alle gebieden in Enschede geldt een bestemmingsplan. De regels in een bestemmingsplan gaan over: voor welke doelen of functies gronden mogen worden gebruikt; of op die gronden gebouwen en/of andere bouwwerken mogen worden gebouwd; en hoe? Bijvoorbeeld: de maximale bouwhoogte of het maximaal te bebouwen oppervlak.

Wanneer heeft een inwoner te maken met een bestemmingsplan?

Bijvoorbeeld:

  • U wilt uw mening geven over een nieuw of gewijzigd bestemmingsplan. Bijvoorbeeld omdat u het er niet mee eens bent. Lees meer onder ‘Bijzonderheden’ en dan 'Hoe geef ik mijn mening over een nieuw bestemmingsplan'
  • U wilt een bestemmingsplan bekijken. Lees meer onder ‘Aanvragen’ en dan ‘Een bestemmingsplan inzien’
  • U heeft zelf (bouw-) plannen, voor verbouw of nieuwbouw. Dit moet passen in het bestemmingsplan. Maar wanneer niet past, mag u misschien van het bestemmingsplan afwijken. Lees meer onder ‘Aanvragen’ en dan ‘Wat als mijn bouwplan of initiatief niet past’
  • Iemand in uw omgeving heeft bouwplannen en wil afwijken van het bestemmingsplan. Misschien bent u het daar niet mee eens. Lees meer onder ‘Aanvragen’ en dan ‘Wat als mijn bouwplan of initiatief niet past’

Aanvragen

Een bestemmingsplan inzien

  • Bekijk digitaal de bestemmingsplannen van de gemeente Enschede
  • Ziet u liever de ‘papieren’ versie als PDF van een bestemmingsplan dat in procedure is? Stuur dan een mail met de naam van het plan naar vergunning@enschede.nl. U ontvangt dan van ons een pdf versie van het gevraagde bestemmingsplan 
  • Wilt u een nadere toelichting op een bestemmingsplan dat in procedure is of dat plan inzien in het Stadskantoor ? Maak hiervoor een afspraak door een mail te sturen naar vergunning@enschede.nl. Geef in de mail aan dat u een afspraak wilt maken en vermeld de naam van het plan, uw naam en telefoonnummer. Het is niet mogelijk om zonder afspraak bestemmingsplannen in te zien in het Stadskantoor   

Wat als mijn bouwplan of initiatief niet past in het bestemmingsplan?

De gemeente mag meewerken aan bouwplannen of nieuwe initiatieven die niet passen binnen het bestemmingsplan. Een inwoner kan de gemeente vragen om dat te doen. Er zijn 4 mogelijkheden: 

1. Binnenplanse afwijking (reguliere procedure)

Als een bouwplan of initiatief niet past in het bestemmingsplan, kijkt de gemeente eerst of het bestemmingsplan zelf mogelijkheden bevat om ervan af te wijken. Dit heet een binnenplanse afwijking. Bijvoorbeeld: vaak mag de maximale bouwhoogte voor bouwwerken met maximaal 10 procent afwijken. Wij raden u aan eerst digitaal het bestemmingsplan in te zien,  zodat u kunt nagaan of er in het bestemmingsplan afwijkingsmogelijkheden zijn voor uw plan. Een binnenplanse afwijking kan worden mogelijk gemaakt via een omgevingsvergunning (beslistermijn van 8 weken).

2. Buitenplanse afwijking (reguliere procedure)

Lukt het niet met een binnenplanse afwijking? Dan gaat de gemeente na of medewerking kan worden verleend op basis van de buitenplanse afwijkingsmogelijkheden. Dit zijn veel voorkomende kleine bouwplannen, zoals aan- en uitbouwen, bijgebouwen, dakkapellen en gewijzigd gebruik. De afwijkingsmogelijkheden staan in artikel 4 van bijlage II bij het Besluit omgevingsrecht. Een buitenplanse afwijking kan worden mogelijk gemaakt via een omgevingsvergunning (beslistermijn van 8 weken).

3. Buitenplanse (project)afwijking (uitgebreide procedure)

Lukt het niet met een binnenplanse afwijking of een buitenplanse afwijking met reguliere procedure? Dan is er nog een mogelijkheid dat de gemeente medewerking verleent via een buitenplanse afwijking met een omgevingsvergunning met uitgebreide procedure (beslistermijn van 26 weken). Dit wordt ook wel een projectafwijkingsbesluit genoemd: voor een bouwplan, de uitvoering van werkzaamheden en/of het daarbij behorende gebruik. Het bestemmingsplan zelf wijzigt daarmee niet. De procedure van een projectafwijkingsbesluit is qua looptijd en rechtsbescherming min of meer vergelijkbaar met die van een bestemmingsplan.

4. Herziening bestemmingsplan

Lukt het niet met een binnenplanse afwijking of een buitenplanse afwijking met reguliere procedure? Dan is er ook nog een mogelijkheid dat de gemeente medewerking verleent via een verzoek tot herziening van het bestemmingsplan. Wanneer u wilt weten of een dergelijk verzoek kansrijk is, kunt u eerst een schetsplan indienen bij de gemeente, dit noemen we ook wel vooroverleg. Dit kan op twee manieren: 

Als uit het vooroverleg blijkt dat een verzoek om herziening van het bestemmingsplan kansrijk is, kunt u de gemeente vragen om de herziening van het bestemmingsplan in gang te zetten. Dat doet u door het invullen van het formulier ‘aanvraag herziening bestemmingsplan’. U krijgt dan een formeel besluit van de gemeenteraad, waartegen de mogelijkheid van bezwaar en beroep open staat. U vult het aanvraagformulier in, ondertekent het en stuurt het naar de gemeente (per post of gescand per email). 

Kosten

Kosten voor een omgevingsvergunning of herziening bestemmingsplan

Aan het in behandeling nemen van aanvragen omgevingsvergunning of herziening bestemmingsplan zijn voor de gemeente kosten verbonden. Denk daarbij bijvoorbeeld aan de salariskosten van medewerkers. De gemeente brengt aan initiatiefnemers deze kosten in rekening. In de Legesverordening leest u om welke bedragen het gaat.

Exploitatie-overeenkomst

Wanneer uw aanvraag een bouwplan is als bedoeld in artikel 6.2.1 van het Besluit ruimtelijk ordening en uw aanvraag wordt gerealiseerd via een omgevingsvergunning waarbij buitenplans wordt afgeweken van het bestemmingsplan of via een herziening van het bestemmingsplan, dan zal de gemeente over (o.a.) het verhalen van de gemeentelijke kosten met u een exploitatie-overeenkomst proberen af te sluiten. Het gaat hierbij om bouwplannen die voorzien in de bouw van één of meer woningen, één of meer andere hoofdgebouwen en ‘grote’ verbouwingen (zoals het verbouwen van een kantoorgebouw tot appartementencomplex). De hoogte van verschuldigde exploitatiebijdrage wordt van geval tot geval vastgesteld. Wanneer het sluiten van een exploitatie-overeenkomst niet mogelijk is en de gemeente toch medewerking wil verlenen aan het realiseren van een bouwplan als bedoeld in artikel 6.2.1 van het Besluit ruimtelijke ordening, dan moet gelijktijdig met de omgevingsvergunning voor buitenplans afwijken of de herziening van het bestemmingsplan een exploitatieplan worden vastgesteld door de gemeenteraad. In dat geval wordt de exploitatiebijdrage in rekening gebracht bij het verlenen van de omgevingsvergunning. De gemeente Enschede is –om verschillende redenen- terughoudend met de toepassing van dit instrument en streeft altijd, maar niet ten koste van alles, naar overeenstemming met initiatiefnemers.

Bijzonderheden

Hoe geef ik mijn mening over een nieuw bestemmingsplan?

Het maken of wijzigen van een bestemmingsplan gaat volgens vaste stappen. Tijdens die procedure kunt u uw mening (zienswijze) geven. Dit zijn de stappen:

  • De gemeente maakt een ontwerpbestemmingsplan voor een gebied
  • Het ontwerpbestemmingsplan is zes weken lang voor iedereen in te zien
  • Tijdens die zes weken kan iedereen die dat wil een zienswijze indienen (zijn mening geven over het ontwerpbestemmingsplan) bij de gemeenteraad. Kijkt u voor meer informatie bij Zienswijze op een bestemmingsplan
  • Daarna heeft de gemeenteraad twaalf weken om te besluiten of ze het bestemmingsplan (eventueel gewijzigd) vaststellen. De gemeenteraad houdt rekening met de ingediende zienswijzen
  • Het vastgestelde bestemmingsplan en het besluit van de gemeenteraad zijn zes weken lang in te zien. Tijdens die zes weken kunnen belanghebbenden in beroep gaan tegen het vaststellingsbesluit bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State
  • De Raad van State heeft vervolgens maximaal een jaar de tijd om het ingediende beroepschrift inhoudelijk te behandelen. In zijn uitspraak kan de Raad van State het beroep geheel of gedeeltelijk gegrond of ongegrond verklaren. Bij gegrond verklaren wordt het besluit van de gemeenteraad en/of (een deel van) het bestemmingsplan geheel of gedeeltelijk vernietigd. Als het beroep ongegrond wordt verklaard is het bestemmingsplan ‘onherroepelijk’ en daarmee definitief in werking getreden. De Raad van State kan het beroep ook niet-ontvankelijk verklaren, in dat geval wordt het beroepschrift niet inhoudelijk behandeld. 
    De uitspraak van de Raad van State kan tot gevolg hebben dat de gemeente de procedure van het bestemmingsplan opnieuw moet doorlopen, met inachtneming van de uitspraak

Hoe weet ik of er een nieuw bestemmingsplan komt?

Ontwerpbestemmingsplannen en vastgestelde bestemmingsplannen worden aangekondigd in het weekblad 'Huis aan Huis'. Dit blad wordt op woensdag binnen de gemeente bezorgd. In dit huis-aan-huis blad kunt u ook zien op welke wijze u kunt reageren op de bestemmingsplannen. De in ‘Huis aan huis' opgenomen bekendmakingen kunt u ook digitaal inzien via onze website.

Inhoud van een bestemmingsplan

Een bestemmingsplan bestaat uit een verbeelding (een plankaart) en regels. 

  • De verbeelding laat met kleuren en aanduidingen zien welke functies en gebruiksmogelijkheden (de bestemming) op een locatie gelden. Meestal geeft de kaart ook aan wat de maximale afmetingen van de bouwwerken zijn, die op die locatie mogen worden gebouwd
  • In de regels staat voor welke bestemming een locatie mag worden gebruikt en welke bouwregels daarbij gelden

De verbeelding en de regels vormen samen het planologisch-juridisch toetsingskader. Bij de vaststelling van een bestemmingsplan door de gemeenteraad hoort ook een toelichting. In die toelichting leest u welke beleidsmatige keuzes, financieel-economische keuzes en/of (milieu)onderzoeksresultaten de inhoudelijke basis zijn van een m.e.r. niet nodig is.

Voorbereidingsbesluit

Soms begint de bestemmingsplanprocedure met een besluit van de gemeenteraad dat een nieuw bestemmingsplan wordt voorbereid. Dit wordt een voorbereidingsbesluit genoemd. De gemeente doet dit als zij wil voorkomen dat er ongewenste ontwikkelingen in het plangebied gaan plaatsvinden, nog voordat het ontwerpbestemmingsplan in procedure gaat.

Milieueffectrapportage (m.e.r.)

Wanneer een bestemmingsplan een ruimtelijke ontwikkeling mogelijk maakt die grote milieugevolgen voor de omgeving kan hebben, moet de gemeente misschien een milieueffectrapportage (m.e.r.)opstellen. Doel van een m.e.r. is om de effecten op het milieu goed te laten meewegen bij het besluit. In de meeste gevallen is een m.e.r. echter niet noodzakelijk.

Contact

Komt u er niet uit?

Dan helpen wij u graag op weg. Bel ons via 14 053.

U kunt ons ook 24 uur per dag mailen via het contactformulier.