Betogingen en demonstraties

Iedereen mag in Nederland op een openbare plek een betoging of demonstratie houden. Dit recht staat in de Grondwet. Omdat de burgemeester moet beoordelen of bij een demonstratie maatregelen nodig zijn ter bescherming van de gezondheid, in het belang van het verkeer en ter bestrijding of voorkoming van wanordelijkheden, is het wel noodzakelijk dat u de gemeente tijdig informeert over uw plannen voor een betoging of demonstratie.

Hoe werkt het?

Er is geen toestemming nodig om een demonstratie te houden. Wel is er een meldingsplicht. Een demonstratie moet minimaal 48 uur van tevoren schriftelijk gemeld worden bij de burgemeester van de gemeente waarin de demonstratie gehouden wordt. Als het moment waarop de demonstratie uiterlijk gemeld moet worden valt op een vrijdag na 12.00 uur, in het weekend of op een erkende feestdag, dan moet de melding gedaan worden vóór 12.00 uur op de voorafgaande werkdag. Op deze manier hebben de burgemeester en de politie de tijd om te kijken of er maatregelen getroffen moeten worden. Zo kunnen zij de openbare orde en veiligheid handhaven/beschermen.

Om een melding te doen van een betoging of een demonstratie, kunt u gebruik maken van het kennisgevingsformulier openbare manifestaties (PDF). In de toelichting in dit formulier staat ook beschreven waar u het formulier naartoe kunt sturen, hoe het vervolg er na de melding uit ziet en wat er precies bij een betoging of demonstratie komt kijken.

Algemene spelregels

Voor demonstraties in Enschede gelden een aantal algemene (spel)regels:

  • Bij constatering van strafbare feiten en/of direct gevaar voor personen of goederen treedt de politie direct op.
  • De politie treedt in ieder geval op bij blokkades van doorgaande routes, vitale knooppunten of kruisingen en van in- en uitgangen van gebouwen en indien door de aard, omvang en tijdsduur van de manifestatie op onaanvaardbare wijze schade wordt toegebracht aan derden.
  • Bevelen gegeven door de politie in het belang van de openbare orde en/of veiligheid worden direct nageleefd.
  • Het is de organisatie of deelnemers niet toegestaan voorwerpen te verbranden tijdens of bij aanvang of beëindiging van de manifestatie.
  • Spandoeken mogen niet zijn voorzien van dikke stokken.
  • De organisatie ziet er op toe dat door de deelnemers aan de manifestatie geen alcohol voorhanden hebben.
  • Onder de deelnemers aan de manifestatie mogen geen stokken e.d. aanwezig zijn.
  • De locatie van de manifestatie zal na afloop door de organisatie schoon worden opgeleverd.
     

Aanvullende regels of een verbod

Naast de algemene spelregels die hierboven zijn beschreven, kan de burgemeester voorschriften en beperkingen aan de organisatie opleggen. Dan kan het gaan om het tijdstip, de locatie of de route van de demonstratie, het gebruik van geluidsapparatuur, etc. De burgemeester mag een demonstratie niet ‘zomaar’ verbieden of beperkingen opleggen. Voorschriften, beperkingen of een verbod mogen alleen worden opgelegd ter bescherming van de gezondheid, in het belang van het verkeer en ter bestrijding of voorkoming van wanordelijkheden. Dergelijke maatregelen mogen niet te maken hebben met het onderwerp of de inhoud van de betoging. Daar gaan het Openbaar Ministerie en de politie over, niet de burgemeester. In deze infographic over demonstreren wordt duidelijk hoe het werkt en wat de rol van de gemeente is.