Help de huismus aan een huisje, boompje, beestje tijdens Jaar van de Huismus

16 januari 2024
Wel op de Home/Uitgelicht Nieuws

Sovon en Vogelbescherming hebben 2024 uitgeroepen tot het ‘Jaar van de Huismus’. Geweldig, want wie wil dit mooie vogeltje niet in de tuin of op het balkon spotten. Door samen meer nest- leef- en voedselplekken te maken, vindt de huismus nog beter zijn weg naar en in Enschede.

Hoe meer we weten, hoe beter we de huismus kunnen beschermen  
Is dat nodig? Jazeker. Want ook al lijkt het alsof er veel huismussen zijn, toch zijn hun aantallen sinds 1990 gehalveerd. Vooral in de grotere steden, zo ook in Enschede.

Huisje, boompje, beestje 

De huismus is 1 van de bekendste tuinvogelsoorten. Het hele jaar door kunt u ze in en om uw huis zien. Toch heeft de huismus dus meer dan ooit behoefte aan een huisje, boompje, beestje. Oftewel, een nest-, leef- en voedselplek:

  • Huisje: De huismus maakt haar nest onder dakpannen, in gaten en kieren van gebouwen en in mussenkasten. Het slordige nest bestaat uit takjes, stro, veertjes en hondenharen. Wist u dat een huismus tot wel 3x een nestje kan hebben in 1 broedseizoen? Ze broeden zo’n 12 dagen en daarna zitten de jongen zo’n 17 dagen op het nest. Als de jongen uitvliegen, worden ze daarna nog 1-2 weken gevoerd door de ouders. Eén van de oorzaken dat de huismus het moeilijk heeft is de afname van plekken waar ze kunnen broeden. Dit komt onder andere door renovatie en isolatie van oude woningen. 
  • Boompje: Huismussen verblijven graag in rommelige hoekjes in de tuin. Ze blijven graag rondhangen in een omgeving waar ze van alle gemakken voorzien zijn: genoeg nestgelegenheid, groenblijvende struiken, hagen en kleine bomen, water en zand, en natuurlijk voldoende voedsel. 
  • Beestje: Huismussen eten voornamelijk zaden, granen, insecten, bloemknoppen, brood en bessen. Ook de pinda's en vetbollen die in menig tuin hangen zijn ze gek op. In de broedtijd eten huismussen voornamelijk insecten. Door het gebruik van bestrijdingsmiddelen en oogstmachines is er voor mussen steeds minder voedsel op het veld te vinden. 

Wynand Koekkoek, lid van de Twentse Vogelwerkgroep en inwoner van Enschede: “Overal in de wereld komen we dit mooie vogeltje tegen. Altijd in de omgeving van mensen, bebouwing en in vrolijk kwetterende groepjes. Ook in 2023 stond de huismus in de jaarlijkse Tuinvogeltelling van de Vogelbescherming weer op de eerste plaats. Tijdens die telling is de huismus in de gemeente Enschede door ruim 800 tellers zo’n 3000 keer geteld. Hoe mooi zou het zijn als iedere Enschedeër zou tellen! Hoeveel zouden er dan geteld worden?”

“Het aantal huismussen is sinds 1990 met ongeveer de helft afgenomen. De laatste 12 jaar is er sprake van een lichte toename. Die toename kunnen we samen versterken! Door onze tuinen iets minder ‘netjes’ te maken; minder tegels, meer struiken en naast begroeide schuttingen ook wat plekjes met zand voor ‘zandbaden’. Ook het tafelkleed in de tuin uitkloppen helpt!”.  

"Samen met andere vrijwilligers van de Vogelwerkgroepen, zoals de Twentse Vogelwerkgroep en de Vogelwerkgroep Losser, richten we ons op het stimuleren van activiteiten om vogels en hun leefomgeving te beschermen. Zo organiseren we onder andere excursies, lezingen en doen we mee met landelijke tellingen. Die tellingen zijn belangrijk voor inzicht in de vogelstand. Met deze gegevens kunnen overheden en natuurorganisatie weer aan de slag.”

Wat kunt u doen

  • Huisje: Hang nestkasten op. Het liefst meerdere bij elkaar, want mussen leven in groepen. Daarnaast zijn er speciale dakpannen voor huismussen; mussendakpannen. Gaat u binnenkort isoleren, renoveren of een nieuw huis bouwen of betrekken? Neem dan een kijkje op natuurvriendelijkisoleren.nl
  • Boompje: Zorg voor dichte struiken of een dichte, groen blijvende haag. Kies daarnaast voor bloeiende, inheemse planten. Hier vinden huismussen insecten voor hun jongen en zaden voor zichzelf. Vraag onze tuincoaches naar advies hierover via groenblauwenschede.nl/tuincoach. Bied daarnaast een waterschaal of vijvertje aan. Zo geniet u in de zomer van badderende huismussen! 
  • Beestje: Geef de huismussen in het voor- en najaar een zaadmengsel en vul dit 's winters aan met vetbollen.  

Doe mee met de Nationale Tuinvogeltelling 

Dit kan via vogelbescherming.nl/tuinvogeltelling. De telling vindt plaats op 26, 27 en 28 januari. Kijk daarbij dit jaar extra uit naar de huismus.   

Wat doet de gemeente  

  • We maken onze gemeentelijke gebouwen natuurvriendelijker. Zo hangen we nestkasten op, vervangen we tegels rondom de gebouwen door planten, struiken en bomen en leggen we groene daken aan waar mogelijk.   
  • We inspireren inwoners, ondernemers en organisaties om samen van Enschede een groot groen park te maken. Begin april openen we daarom 3 voorbeeldtuinen op het voormalig SLO-terrein (naast het Koningsplein). Kom langs en laat je inspireren! 
  • Leefgebieden maken we aantrekkelijker maken door:  
    • Bij nieuwbouw meer ruimte te geven aan groen en verlaten terreinen (tijdelijk) te vergroenen.   
    • Meer nieuw groen aan te leggen en te bouwen aan een stad met meer voedsel-, nest- en schuilplekken voor diersoorten.  
    • Ons maai- en snoeibeleid aan te passen. 
    • Samen met inwoners, ondernemers en organisaties acties te organiseren, waarbij we samen niet alleen de openbare ruimte, maar ook de particuliere tuinen vergroenen.  
    • Bloemenlinten aan te leggen voor bijen, vlinders en andere dieren.  
    • Samen met de provincie Overijssel schoolpleinen groener te maken.  

Meer weten?  

Kijk op GroenBlauwEnschede.nl.