De Stille Tocht en herdenking in het Volkspark

03 mei 2017

Op 4 mei herdenken we burgers en militairen die zijn omgekomen in oorlogssituaties en vredesoperaties.

Zoals elk jaar lopen Enschedeërs, samen met de burgemeester in een Stille Tocht vanaf het stadhuis naar het monument van Mari Andriessen in het Volkspark.

Om 19.00 uur verzamelen we voor het Stadhuis aan de Langestraat om vervolgens om 19.10 uur de Stille Tocht naar het Volkspark te lopen. Loopt u mee? U bent natuurlijk van harte welkom, vooraf aanmelden is niet nodig. Om 19.30 uur komt de Stille Tocht aan bij het monument in het Volkspark.

Bekijk hieronder de route van de Stille Tocht:

Monument Volksparkvolkspark oorlogsmonument

Bij de beeldengroep van Mari Andriessen wordt 2 minuten stilte gehouden. De afzonderlijke beelden stellen een Nederlandse soldaat met geweer voor, een joodse vrouw met een kind op haar arm op weg naar het concentratiekamp, een gijzelaar, drie bewoners van een concentratiekamp, drie verzetsmensen en een vrouw met een kind in haar armen die is omgekomen bij een bombardement. Het monument beeldt dus alle betrokkenen van de Tweede Wereldoorlog uit: 'Het is een toneel zonder beweging. Jaargetijden wisselen elkaar af, zon en maan volgen elkaar op, de spelers in dit drama staan roerloos. Mensen overvallen door een oorlog. Hij sneed dwars door hun leven heen. Ze werden ongevraagd helden of slachtoffers, vaak allebei'.

Op 4 mei 1953 werd dit monument onthuld door de Minister President Dr. W. Drees. Bij het monument staat de volgende tekst: “De bevolking van Enschede eert in de nagedachtenis harer medeburgers die in de oorlog 1940-1945 het leven lieten.” De beeldengroep is één van de 15 Enschedese oorlogsmonumenten.

Gedenksteen Zwanenburg

monument zwanenburgDe bevolking van Zwanenburg bood op 25 januari 1946 een gedenksteen aan de Enschedese bevolking aan. Het opschrift luidt: “Zwanenburg dankt Enschede voor de hulp, die de bevolking van deze stad verleende aan haar ontvoerde burgers op doortocht naar Duitsland, 23 Februari 1945”. In februari ’45 werden door de Duitsers grote razzia’s gehouden voor de arbeidsinzet in Duitsland. De dwangarbeiders werden met de trein naar Duitsland vervoerd. Op 23 februari reed deze trein door Enschede en stopte langs de Oosterstraat. De dwangarbeiders dachten toen dat ze al in Duitsland waren en één iemand besloot in het Duits aan de Enschedese toeschouwers om voedsel te vragen: “Wir haben seit gestern nicht mehr gegessen” (vertaald: we hebben sinds gisteren niets meer gegeten). Het antwoord was: “Dit is Enschede hoor!” 

Sommige inwoners kwamen tevoorschijn met brood en tabak en gooide deze naar de trein, waar ook 300 mannen uit de Noord-Hollandse plaats Zwanenburg inzaten. Als dank voor de spontane hulp die de Enschedese bevolking had geboden werd de gedenksteen aangeboden. Deze is nog altijd terug te vinden in de gevel van het stadhuis.

Het Mauthausen monument

Vanaf de route van de Stille Tocht heeft u zicht op het Mauthausen monument voor de synagoge aan de Prinsesstraat. Het monument werd op 6 november 1991 onthuld ter nagedachtenis aan de meer dan zevenhonderd omgebrachte Joodse medeburgers uit Enschede. Met de Razzia van 14-9-1941 begon de jodenvervolging. Op die dag werden ongeveer honderd joden in Enschede opgepakt en naar het kamp in Mauthausen gestuurd.

Beeldhouwer Appie Drielsma heeft het monument gemaakt. Het lijkt zelfs alsof het monument er helemaal niet staat. Drielsma heeft daarmee aan willen geven wat de plaats van de Joodse burgers in Enschede in de jaren ’20 en ’30 was: in de schaduw en vooral onopvallend.

Nog meer monumenten

Enschede telt 15 oorlogsmonumenten. In heel Nederland staan er in totaal zo’n 3.700. Elk monument heeft een eigen verhaal. Voor een overzicht van alle monumenten, waaronder die uit Enschede kijkt u op: www.4en5mei.nl/monumenten

Alle verhalen over Enschede in de Tweede Wereldoorlog en het programma voor 4 en 5 mei vind je op http://4en5mei.enschede.nl/ of ga naar https://www.facebook.com/4en5meiEnschede/

Vlag halfstok

Op 4 mei mag vanaf 18.00 uur de Nederlandse vlag halfstok als teken van eerbied en respect voor de doden. De vlag (zonder wimpel) mag halfstok tot aan zonsondergang. Na de 2 minuten stilte wordt de vlag niet in top gehesen. Op 5 mei mag de Nederlandse vlag in top gehesen worden.