Demonstreren in Enschede: hoe werkt dat?’

13 september 2017

De laatste tijd krijgen we veel vragen over demonstreren in Enschede

Regelmatig vinden in Enschede demonstraties plaats. Soms kleine bijeenkomsten, maar ook grote demonstraties. Over onderwerpen waar bijna iedereen het wel mee eens is, maar ook over zaken die veel emotie of weerstand oproepen. Soms wordt een demonstratie door de gemeente verboden. In dit overzicht leggen we uit wat de rol van de gemeente is.

Het recht om te demonstreren

In onze Grondwet staat dat iedereen in Nederland het recht heeft om te demonstreren. Dat recht is opgenomen in de artikelen:

•             Artikel 6: gaat over de vrijheid van godsdienst en levensovertuiging

•             Artikel 7: beschrijft de vrijheid van meningsuiting

•             Artikel 9: handelt over de vrijheid van vergadering en betoging

Alle mensen hebben het recht hun mening te uiten, maar de grondwet geeft ook aan dat iedereen zich daarbij aan de wet moet houden. Er kunnen regels gesteld worden ter bescherming van de gezondheid, in het belang van het verkeer en om wanordelijkheden te voorkomen.

Meldingsplicht

Er is dus geen toestemming nodig om een demonstratie te houden. Wel is er een meldingsplicht. Een demonstratie moet minimaal 48 uur van tevoren schriftelijk gemeld worden bij de gemeente waarin de demonstratie plaats gaat vinden. Dankzij deze regel hebben de gemeente en de politie de tijd om te kijken of er maatregelen getroffen moeten worden. Op deze manier kunnen zij de openbare orde en veiligheid handhaven/beschermen.

Algemene en aanvullende regels

Voor demonstraties in Enschede gelden een aantal algemene (spel-) regels. Daarnaast kan de burgemeester aanvullende richtlijnen aan de organisatie opleggen. Dan kan het gaan om het tijdstip, de locatie of de route van de demonstratie, het gebruik van geluidsapparatuur, etc. De algemene regels zijn:

  1. Je mag geen kruispunten, wegen en splitsingen blokkeren;
  2. De plek waar de manifestatie/demonstratie wordt gehouden moet schoon achterblijven;
  3. Bevelen van de politie die in het belang van de openbare orde en/of veiligheid worden gedaan, moeten opgevolgd worden;
  4. Gedurende de route van de manifestatie/demonstratie moet de straat vrij blijven voor auto/s en openbaar vervoer. Tenzij dit anders is afgesproken met de politie en de gemeente;
  5. In-en uitgangen van gebouwen mogen niet worden geblokkeerd. Mensen moeten vrij in en uit kunnen lopen’;
  6. Wanneer er tijdens de manifestatie/demonstratie gebruik wordt gemaakt van megafoons, luidsprekers of microfoons, mag het geluid niet te hard staan;
  7. Wanneer er tijdens de manifestatie/demonstratie flyers worden uitgedeeld en mensen gooien ze op de grond, dan moeten deze na afloop van de demonstratie worden opgeruimd;
  8. Voor, tijdens en na de manifestatie/demonstratie mogen er geen voorwerpen in brand worden gestoken;
  9. Deelnemers aan de manifestatie/demonstratie mogen geen alcohol gebruiken of bij zich dragen;
  10. Deelnemers aan de manifestatie/demonstratie mogen geen stokken of soortgelijke voorwerpen bij zich dragen. Ook niet als deze voorwerpen onderdeel zijn van een spandoek;

Demonstraties verbieden mag niet zomaar

De gemeente kan een demonstratie niet ‘zomaar’ verbieden of beperkingen opleggen. En een verbod of beperking mag niet te maken hebben met het onderwerp of de inhoud van de betoging. Daar gaat de rechter over, niet de gemeente. Als de openbare orde, de veiligheid of de gezondheid gevaar lopen, dan mag de gemeente optreden. In deze infographic wordt duidelijk welke spelregels er gelden en wat de rol van de gemeente is.