Eerste 24-uurs sessie Twentse jeugdhulp succesvol

07 december 2017

Wat willen we in Twente met elkaar voor onze kinderen? Met die vraag ging een groep van circa 26 zorgaanbieders, wethouders en ambtenaren afgelopen week 24 uur lang aan de slag.

Een sessie over het Twentse zorglandschap. Met de gezamenlijke wens om te komen tot een concrete aanpak, acties en uitvoeringsafspraken met als doel beheersbare zorg met passende oplossingen voor de jeugd. Het moet anders, beter en met minder. Daar is iedereen het over eens. Wethouder Eerenberg verwoordt het in zijn welkom: “Enschede wil samen met Twente graag voorklimmen. Een aanjager zijn in het land”. Alles in het belang van onze kinderen. Want zij hebben de toekomst.   

Donderdag 23 november 12:00 uur. Het hotel stroomt langzaam vol. Zorgaanbieders, wethouders en ambtenaren uit zes Twentse gemeenten, het Kennispunt en een afvaardiging van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten. 26 mensen in totaal. Sommigen komen binnen met een kleine rolkoffer, anderen met alleen een tas. Naast een tablet of papier heeft ook iedereen een tandenborstel bij zich. Tijdens het inchecken staan een hapje en een drankje klaar. Iedereen kijkt elkaar verwachtingsvol aan. In de zaal staat een flipover met erop een groot wit vel. Leeg. Ervoor een pot met stiften. Het is de start van een sessie die 24 uur duurt. Een ongewone sessie die de tongen los maakt. Doel: gedeelde inzichten, oplossingen en vooral ook bondgenootschap. Inclusief een samenvatting en handvatten voor het vervolg.

De noodzaak van de sessie is duidelijk. De huidige situatie is niet houdbaar. Ongeveer een kwart van alle Nederlandse gemeenten kampt met grote tekorten op jeugdzorg. En er zijn signalen dat de tekorten alleen maar oplopen. De afgelopen jaren zijn reserves aangesproken, maar dat houdt een keer op. Het moet dus fundamenteel anders. Dat anders doen is een enorme uitdaging gezien de complexe problematiek. Niet gedacht vanuit systemen of organisaties, maar echt vanuit wat de jeugd nodig heeft. Het vraagt veel lef van mensen om te veranderen. Dit begint vanuit een gezamenlijk vertrouwen. Vanuit de zorgaanbieders en overheden samen. Over alle kolommen en branches heen. Door 24 uur samen te zijn – te praten, te discussiëren en voor velen in hetzelfde gebouw de nacht door te brengen – doorbreek je de structuur. Dan lukt het om op een andere manier het gesprek met elkaar aan te gaan. Van the coalition of willing naar de coalition of doing. De intrinsieke motivatie van 24 uur met elkaar opgesloten zitten totdat slimme oplossingen zijn bedacht werd heel letterlijk opgepakt. Anderhalf uur later dan gepland schoof iedereen aan tafel donderdagavond.

In de discussies die tijdens die 24 uur ontstonden ging het steeds om het gezamenlijk omgaan met het dilemma van beschikbaar zorglandschap versus een beheersbaar zorglandschap. Onderling vertrouwen is daarbij de sleutel. Daar werd hard aan gewerkt tijdens het programma, maar zeker ook één op één tussen de sessies door. Een paar voorbeelden van gemaakte afspraken:

  • Meer kennis delen. Door vanuit een gedeelde verantwoordelijkheid expertteams op te zetten die breed worden ingezet. Daar worden complexe casussen integraal besproken. Met als doel kennis en kunde delen. Ook gaan deelnemers een kijkje nemen bij elkaar in de keuken om de werkomgeving van de ander te ervaren en elkaar beter te leren kennen.
  • De toegang tot jeugdhulp beter inrichten. Wijkteams en aanbieders vormen samen de toegang. Er wordt samen met de coalition of willing regelvrije jeugdhulpruimte ingericht in de Inclusieve wijk.
  • Jeugdhulp echt rondom het kind organiseren. Er komt een proeftuin om kinderen zoveel mogelijk in de wijk op te vangen.
  • Medewerkers moeten de juiste kennis en kunde hebben. Er komt een gezamenlijke leercyclus om de deskundigheid van medewerkers bij aanbieders en wijkteams te vergroten. Het leersysteem ‘Jeugdkwartier’ wordt opengesteld voor alle professionals met als doel één taal tot stand te brengen.
  • Ondersteuningsplan als sturend spoorboek generalist. Ook als onderdeel van professioneel handelen. Het is wenselijk om te komen tot een integraal ondersteuningsplan, oftewel toekomstplan, met de te nemen stappen gebaseerd op de kennis van de specialisten. De aanbieders willen graag uniforme werkwijzen hierin en komen met een voorzet. 
  • Minder administratieve lastendruk. Er komt een advies vanuit de aanbieders dat een antwoord geeft op behoefte aan eenduidigheid en standaardisatie. Daarnaast gaat een vertegenwoordiging van aanbieders een pilot opzetten om horizontaal toezicht te organiseren.

Tijdens de 24-uurs sessie is ook uitgebreid gesproken over andere vormen van samenwerking tussen partners. In de toekomst kan dit leiden tot andere vormen van contractering.

Na 24 uur met elkaar praten is de hamvraag: hoe gaan we alles wat besproken is borgen? Belangrijk is dat alle acties die zijn besproken in het reguliere werk worden vastgelegd, al werkende in de ‘coalition of doing’. Er komen dus geen nieuwe projectgroepen die ook weer administratie vragen. We gaan het vanaf morgen doen samen.

Gitta Griffioen van Jarabee vindt de 24 uurs sessie een mooi initiatief om een gezamenlijk probleem aan te pakken. “De casuïstiek is complex. Onderling vertrouwen is echt belangrijk en daar moeten we samen aan werken. Het is nu belangrijk om de goede oplossingen die bedacht zijn ook echt te borgen”. Ook José Schilderinck van Ambiq is tevreden over de bijeenkomst. “Na een aarzelend begin zijn we toch gekomen tot concrete afspraken. Ik vind de professionaliseringsslag die we gaan maken erg belangrijk. Het is goed als we meer elkaars taal gaan spreken”. Evelien Fokkink van OZJT geeft aan dat de timing perfect is in de opstart richting de inkoop 2019. “De 24 uurs sessie heeft geholpen om concreet te worden. Door op deze manier langer intensief met elkaar op te trekken begrijpen we elkaar beter”. Is een dergelijke sessie voor herhaling vatbaar? Ja, daar is iedereen het over eens. Maar niet te vaak want dan verliest het instrument zijn kracht.