Geen afspraken in kadernotitie over gebedsoproep Moskee

Het college van burgemeester en wethouders heeft ingestemd met de kadernotitie voor de moskee met verenigingsgebouw.

De afspraken in de kadernotitie zijn voorwaarde van de gemeenteraad om in te kunnen stemmen met de kavelverkoop. In de kadernotitie zijn geen afspraken opgenomen over de gebedsoproep.  De kadernotitie wordt besproken in de Stadsdeelcommissie Oost van 22 maart. Uiteindelijk is de verwachting dat de gemeenteraad op 18 april een definitief besluit neemt.

Verkoop onder voorwaarden

Vanaf 2011 is een kavel op de hoek Kuipersdijk en Wethouder Beversstraat in beeld als locatie voor een nieuwe moskee. Deze komt in de plaats van twee bestaande Turkse moskeeën in Enschede die niet meer aan de huidige eisen voldoen. In 2013 heeft de gemeenteraad ingestemd met de grondverkoop, mits een vijftal aanvullende voorwaarden verder is uitgewerkt of onderzocht. Het ging daarbij om (1) financiering van het gebouw, (2) het ontwerp, (3) de verkeersafwikkeling en parkeren, (4) het geluid en (5) overige functies.  De laatste vier onderwerpen zijn opgenomen in een kadernotitie. De afspraken in de kadernotitie dienen als input voor de koopovereenkomst en de bestemmingsplanwijziging. Over de financiering worden de raadsleden in een besloten bijeenkomst apart geïnformeerd.

Kadernotitie

De afspraken in de kadernotitie zijn de uitkomsten van een intensief overlegtraject met de bouwcommissie van de Moskee, de wijkraad Zuidoost Enschede en de werkgroep Kuipersdijk.  Een eerste versie van de kadernotitie, de concept kadernotitie, is in februari 2016 besproken met omwonenden en in de stadsdeelcommissie. Op basis van de  uitkomsten van deze consultatieronde is de concept kadernotitie op punten aangepast.  

Wethouder Jeroen Hatenboer: ”Er ligt een volwaardig stuk dat naar de mening van het College recht doet aan de opdracht die we van de Raad hebben meegekregen. Het is nu aan de Raad. Wij zagen in het afgelopen jaar dat de discussie rond de moskee vertroebeld werd door de maatschappelijke onrust die is ontstaan rond de vluchtelingenproblematiek en het Moslimextremisme. Dat doet volgens het college geen recht aan de wens van vele Turkse Enschedees die hier vaak al tientallen jaren wonen”.  
 

Belangrijke punten uit de kadernotitie

Ten aanzien van het ontwerp

  • Op de kavel komt een moskee met verenigingsgebouw. Het gebouw bestaat uit een gebedsruimte (moskee), een jongerencentrum en een multifunctionele ruimte. De gebedsruimte biedt plaats aan maximaal 625 gelovigen. Tijdens het Offer- en Suikerfeest is, omdat dan ook de andere ruimten als gebedsruimte worden gebruikt, ruimte voor 1500 gelovigen.
  • In de kadernotitie staat dat het definitieve ontwerp in lijn moet liggen met het schetsontwerp. Hierop kan worden gestuurd in de koopovereenkomst, het bestemmingsplan en het beeldkwaliteitsplan en via de Stadsbouwmeester.
  • Er zijn geen bezwaren vanuit stedenbouw of welstand voor een tweede hoogteaccent en/of koepel. De eventuele aanpassingen moeten wel in lijn liggen met het schetsontwerp.

Ten aanzien van verkeersafwikkeling en parkeren

  • De gehele verkeersdruk in dit deel van Enschede zal nauwelijks toenemen met de komst van de moskee. Alleen in de directe omgeving van de moskee is sprake een (lichte) verkeerstoename.
  • Het aantal parkeerplaatsen is gebaseerd op de standaardnorm bij gelijktijdig  maximaal gebruik van alle ruimten. In de koopovereenkomst wordt vastgelegd dat extra bezoekers  van het gebouw tijdens de twee Islamitische feestdagen alleen mogelijk is als er een door de gemeente goedgekeurd parkeerplan is.
  • De komende maanden gaat de gemeente in overleg met de wijkraad zuidoost Enschede om te kijken of er een oplossing is voor de huidige parkeerdruk in de wijk.

Ten aanzien van  gebedsoproep

  • Voor afspraken in de kadernotitie over de gebedsoproep heeft de gemeente drie geluidsproeven en één belevingsonderzoek gefaciliteerd. Dit heeft niet geleid tot afspraken over de het geluid en de frequentie van de gebedsoproep tussen de bouwcommissie van de moskee, de wijkraad zuidoost Enschede en de werkgroep Kuipersdijk.
  • De gemeente heeft, op suggestie van één van de omwonenden nog aanvullend  onderzoek laten doen naar de geluidstechnische mogelijkheden om de gebedsoproep tot het eigen terrein van de moskee te beperken. Het resultaat is dat het geluid van de oproep wordt teruggebracht naar 57 dB op de dichtstbijzijnde gevel. Dit compromisvoorstel, inclusief het voorstel de oproep te beperken tot  het vrijdag-, zaterdag- en zondagmiddaggebed, heeft de gemeente donderdag 3 maart ingebracht in het laatste overleg tussen de wijkraad zuidoost Enschede, de werkgroep Kuipersdijk, moskeebesturen en gemeente. Ook dit voorstel gaf geen aanknopingspunt tot het maken van afspraken. De moskeebesturen reageerden positief. De werkgroep Kuipersdijk heeft echter  aangegeven dat zij op basis van de mening van haar achterban niet kan instemmen met enige vorm van een hoorbare gebedsoproep. De gemeente ziet geen verdere mogelijkheden meer om te faciliteren in het gesprek tussen bewoners en moskee over de gebedsoproep.  De inhoud van de kadernotitie op het punt geluid kan niet worden gebaseerd op een gezamenlijke afspraak tussen de partijen. Daarom heeft het College besloten geen afspraken over de gebedsoproep in de kadernotitie op te nemen.
  • Na het overleg van 3 maart heeft de bouwcommissie van de moskee de gemeente laten weten de bewoners nog verder tegemoet te willen komen. De moskee is bereid om de oproep te beperken tot 1 keer per week voor het vrijdagmiddaggebed op het geluidsniveau dat leidt tot 63 dB op de dichtstbijzijnde woninggevel. De bouwcommissie van de moskee geeft aan dat het voor één oproep per week het niet efficiënt is om te investeren in een (duurder) geluidssysteem dat het geluidsniveau bij de dichtstbijzijnde woning omlaag kan brengen tot 57 dB.
  • De gemeente gaat er vanuit dat zonder afspraken in de kadernotitie en de koopovereenkomst de moskee dit laatste voorstel in uitvoering zal brengen met als alternatief het compromisvoorstel van de gemeente.

 Ten aanzien van  de overige functies

  • De gemeente wil 80 m2 aan detailhandel toestaan. Dit is alleen voor de bezoekers van de moskee. In het huidige beleid kan de gemeente besluiten tot maximaal 100 m2 detailhandel mogelijk te maken.