Nieuwe blog burgemeester Van Veldhuizen: Wie is de baas in China?

28 juni 2017

De tweede dag van het World Economic Forum werd gekleurd door  zelfrijdende auto’s en drones,  en een ontmoeting met oud AKI-student Daan Roosegaarde.

Burgemeester Onno van Veldhuizen vervolgt zijn bezoek aan Dalian in China. Hij blogt:

In bijna niets merk je als oppervlakkige bezoeker dat je in een officieel communistisch land bent. Sporadisch zie je  een enkele hamer en sikkel, meer verwijzend naar het verleden, dan relevant voor de toekomst lijkt het. Dat is een vergissing. Voor het oog heeft de partij zich uit de publieke ruimte teruggetrokken, maar achter de schermen is het de realiteit. De partijsecretaris is belangrijker dan de burgemeester en de partij heeft binnen de grondwet een aparte plaats, die haar meer naast de wet zet, dan er aan onderworpen te zijn. Het is de enige partij en je wordt benaderd om lid te worden, waarbij wordt geselecteerd uit de jongsten en slimsten, waarbij je je leven lang in steeds grotere regionale kringen kunt doorgroeien. 

De partij richt zich op een sterk en leidend China in de wereld en intern op een harmonieus China. Met als leidend uitgangspunt: geen gedoe binnen de partij en geen (openbare) conflicten. Waarbij de partij zich bedient van het staatsapparaat. Ik geloof wel dat de partij daarbij veel liever poldert en het conflict absorbeert, dan met geweld haar wil doorzet. Dat laatste kan zij wel. Daarmee is de overheid de macht in China, hoe sterk onderling verdeeld die ook kan zijn. Heel veel mensen willen graag bij de overheid werken en de toelatingsexamens, die voortbouwen op de traditie van Mandarijnen als hoogopgeleide en gekwalificeerde ambtenaren blijft daarmee meer dan levend

Op dit moment zijn er zo'n 80 miljoen partijleden, die zich overal en op alle niveaus in de samenleving bevinden en op die manier ook verbindingen maken tussen alle vijf lagen van de publieke sector, de wetenschap en de private sector.

Op internet zul je er in China niet al te veel over vinden, buiten de officiële kaders. Een microblog - zo heet dat hier - op wechat, gerelateerd aan dat onderwerp schijnt moeilijk te zijn. Zoals de meesten wel weten is in China geen Twitter, Youtube of Facebook. De onderlinge communicatie laat je aan de markt over. 

Met dat alles krijgt de partij een geheimzinnige en gesloten kant die volgens de historicus Francis Fukuyama meer doet denken aan de voormalige Keizers, - waar zelfs niet naar gekeken mocht worden - dan aan de ons bekende politieke partijen. Hoewel ik niet geloof dat daar veel over gesproken wordt - de verwerking van het verleden, doe je in China door samen de toekomst in te rennen en niet om te kijken - heeft het drama van de Culturele Revolutie in de partij en de samenleving diepe sporen getrokken en een blijvend litteken veroorzaakt. Het leiderschap wisselt nu na tien jaar. Niet te lang te veel macht bij een persoon. Toch hangt voorzitter Mao vooral op het arme platteland in veel huizen als enige versiering aan de muur. Het equivalent van een Chinees Mariabeeldje.

Waar het communisme in de klassieke zin misschien nog het meest in is te herkennen is dat er geen eigendomsrecht is op bijvoorbeeld grond. Tegen een bepaalde prijs is voor een aantal decennia een gebruiksrecht op grond te krijgen en het zou mij niet verbazen als hetzelfde geldt voor het mogen maken van producten of het leveren van diensten (concessie). Typerend is ook dat er strategische sectoren zijn waar alleen publieke bedrijven met heel veel geleend geld actief zijn. Maar ook daarbuiten valt uiteindelijk alles terug in de publieke hand. Wie beslist over toegang of uitsluiting in dat systeem is bijzonder machtig. Corruptie blijft zeker ook op lokaal en regionaal niveau een reëel probleem, waar grote aandacht voor is.

Natuurlijk is de vraag hoe lang deze structuur kan werken. Ik denk dat ook hier een spiegeling aan de keizerlijke dynastieën meer waar is, dan een spoedige fundamentele verandering op korte termijn. "We zijn veel te groot, voor meer dan 1 partij" is een antwoord dan ik meer dan eens kreeg. En "de overheid doet zijn best en mijn vrijheid is maar relatief, zoveel mensen hebben het in de afgelopen generaties zoveel beter gekregen en er is nog steeds een groot geloof bij velen in een verbetering van hun leven en welvaart"  

De zorg om die welvaart, het behoud van groei en faire kansen, zie je wel weer terug in de zorg voor kinderen en in die voor ouderen. Daarover morgen.

De tweede dag van het World Economic Forum werd gekleurd door  zelfrijdende auto’s en drones,  en een ontmoeting met oud AKI-student Daan Roosegaarde.

Onno van Veldhuizen en Daan RoosegaardeDe zelfrijdende auto wordt de toekomst, de vraag is niet of, maar wanneer en hoe. Samen met burgemeesters  en experts  uit Amerika, Duitsland, Japan, Korea, Cambodja en China, besprak burgemeester Onno van Veldhuizen vandaag wat er moet gebeuren om dit in de publieke ruimte mogelijk te maken.

Onderzoek uit bijvoorbeeld Boston en Lissabon laat zien dat mensen het willen en je met relatief geringe investeringen in autonome auto’s je een enorm deel van de huidige auto’s van de straat kunt krijgen. Met sensoren in de publieke ruimte, goederenvervoer per drones, deelauto’s en slimme fietsconcepten kan er over tien jaar een enorme ruimtebesparing in steden geboekt worden.  Er valt veel van de steden in deze sessie te leren en Onno van Veldhuizen zal verschillende experts in contact brengen met Space053.

Daan Roosegaarde presenteerde de Smog Free Tower, een soort gigantische stofzuiger om te lucht te zuiveren, waarna vervolgens juwelen worden gemaakt uit het stof dat wordt opgevangen. Een fascinerend project, dat de noodzakelijke aandacht voor de luchtvervuiling in China onderstreept. Een dag buitenlucht in Beijing staat gelijk aan het roken van 17 sigaretten…. De betekenis van het project voor Dalian zal morgen onderwerp van gesprek zijn met burgemeester Xiao Shengfeng.

Tot slot waren er inspirerende sessies met een grote rol voor het Nederlandse bedrijf DSM, over de voorbeeldrol van bedrijven bij het terugdringen van schadelijke emissies (ook in de supply chain) en in het creëren van een duurzame en leefbare samenleving.