Toelichting n.a.v. berichtgeving over zoeking bij Vak-P

11 april 2017

In de praktijk ontstaat er vaak onduidelijkheid over de rollen en verantwoordelijkheden van politie, burgemeester en openbaar ministerie als het gaat over het tegengaan van (georganiseerde) criminaliteit en misdaden.

De kern van de verdeling van deze bevoegdheden is dat de politie aan zet is als het gaat over opsporing en vervolging (strafrecht), dit doet ze altijd onder het gezag van het openbaar ministerie. Als het gaat over openbare orde en veiligheid  dan opereert men onder het gezag van de burgemeester. Afstemming van deze verantwoordelijkheden vind plaats in de driehoek. Dit is het overleg tussen de drie verantwoordelijke partijen.

De onduidelijkheid over deze gescheiden verantwoordelijkheden blijkt een rol te spelen rondom de zoeking in het supportershome van Vak-P van afgelopen donderdag. Op basis van dat voorbeeld willen we graag een toelichting geven, hoe een en ander in de praktijk werkt.

Ondermijning aanpakken is teamwork

Georganiseerde criminaliteit speelt zich doorgaans in het verborgene af. Veel burgers merken in hun dagelijkse leven weinig tot niets van georganiseerde criminaliteit. Als men het wél merkt, durft men vaak niks te zeggen. Mensen houden hun mond uit lijfsbehoud. Drugshandel, georganiseerde hennepteelt, witwassen, uitbuiting, mensenhandel, cybercrime, zorgfraude en vastgoedfraude zijn voorbeelden van criminele activiteiten die de samenleving ondermijnen. De winst die criminelen hier mee maken, gebruiken ze om hun macht uit te breiden en ze zijn vaak moeilijk te pakken. Door hun activiteiten tasten zij de rechtsorde aan. Zoals de gemeente Enschede heeft aangegeven in haar Veiligheidsplan hechten we veel waarde aan de aanpak van deze vormen van criminaliteit omdat dit onze samenleving ondermijnt. Daarbij is het een kenmerk dat er vermenging plaatsvindt van onder– en bovenwereld, van ontwrichting van economische branches en het maatschappelijk- en financieel economisch verkeer en door corrumpering van cruciale onderdelen van onze rechtstaat.

Inval in Vak-P

Er waren al langere tijd aanwijzingen voor ongewenste praktijken in het home van Vak-P, er zijn meldingen geweest van intimidatie, geweld en drugshandel. Ook was er zichtbare aanwezigheid van Satudarah en Saudarah leden en aanhangers en daarbij was er ook sprake van ongecontroleerde toegang tot vak P. Deze ongecontroleerde toegang brengt alle bezoekers van het stadion uiteindelijk in gevaar. Dit zijn ernstige ondermijnende problemen en bovendien brengt dit veel ongewenste risico’s met zich mee in en rondom het stadion.

Procedure en verantwoordelijkheden

Op het moment dat er voldoende verdenkingen waren van strafbare feiten heeft de officier van justitie toestemming gegeven om het home te doorzoeken. De doorzoeking wordt door de politie, samen met de officier van justitie uitgevoerd. Voor deze zoeking is geen rechtelijke machtiging nodig, omdat het geen woning betreft. De zoeking gebeurt dus onder leiding van de officier.

Zodra de mogelijkheid bestaat dat bij een zoeking de openbare orde in het geding komt, wordt de burgemeester betrokken opdat deze zijn verantwoordelijkheid kan nemen. Dat is in dit geval, achteraf bleek zeker niet ten onrechte, ook gebeurd. Er was politie en ME aanwezig om zorg te dragen dat deze doorzoeking op een zo veilig mogelijke  manier kon plaatsvinden. Het is aan de politie om de organisatie van de zoeking vorm te geven, zodat de veiligheid gewaarborgd is. In dit geval heeft de politie gekozen voor een aanpak die uitging van alle mogelijke scenario’s waardoor de inzet van de politiemensen zo goed mogelijk heeft plaatsgevonden.

In het overleg tussen Burgemeester, Openbaar Ministerie en Politie zijn gezamenlijk afspraken gemaakt hoe we deze onwenselijke situatie aan konden pakken. Het doel van de actie was om deze ongewenste situatie in en rondom Vak-P aan te pakken en voorgoed te stoppen.  Hierin hebben we gezamenlijk opgetrokken, waarbij ieder zijn eigen rol heeft gepakt. 

Met deze actie hebben we laten zien dat we optreden tegen situaties waarbij normen, waarden en regels niet meer voor iedereen lijken te gelden en bepaalde groepen mensen denken dat zij zich delen van het stadion kunnen toe-eigenen. Ondermijning van onze rechtsstaat moet worden aangepakt.

Tot slot

Het onderzoek naar de handel in verdovende middelen is op dit moment nog niet afgerond. De aangehouden personen worden nog steeds als verdachten aangemerkt. En zij zullen de gang naar de rechter maken. Naar aanleiding van de eerste bevindingen van de doorzoeking is er door de politie en het OM een bestuurlijke rapportage gemaakt die als basis kan dienen voor een sluiting van het home alsmede de intrekking van de horecavergunning. Dit besluit wordt gebaseerd op art.13B  van de Opiumwet, bepalingen in de drank- en horecawet alsook door het gehanteerde Damoclesbeleid. De burgemeester is t.a.v. deze bestuursrechtelijke maatregelen het bevoegde orgaan.

Samen staan we voor een duidelijke aanpak van criminaliteit in al haar vormen. Daar zullen we steeds onze verantwoordelijkheid in nemen

Persconferentie [livestream RTVOOST]

Mede namens politie en openbaar ministerie,
Burgemeester Onno van Veldhuizen.