Wees alert op eikenprocessierupsen

16 mei 2019

In Enschede zijn weer eikenprocessierupsen waargenomen.

Deze behaarde rupsen, die vooral in de maanden mei, juni en juli een probleem vormen, kunnen na aanraking bij mens en dier gezondheidsklachten veroorzaken. De gemeente roept daarom haar inwoners op alert te zijn. De eikenprocessierupsen bevinden zich in eikenbomen. Ze zijn te herkennen aan hun grijsgrauwe kleur met lichtgekleurde zijden en hun lange brandharen. Vorig jaar was er een aanzienlijke toename van het aantal eikenprocessierupsen, mede door gunstige weersomstandigheden. Door de gunstige weersomstandigheden is de verwachting dat er ook dit jaar weer veel eikenprocessierupsen zijn.

De belangrijkste vragen en antwoorden over de eikenprocessierups (PDF) hebben we voor u in een overzicht geplaatst.

Bestrijding

De gemeente Enschede is inmiddels bezig met de monitoring en start met de reguliere bestrijding van de rupsen en nesten wanneer deze het meest effectief is. De rups wordt bestreden volgens een landelijke leidraad en regionale afspraken. Dit betekent dat alleen rupsen en nesten in de openbare ruimte worden bestreden op locaties met een hoog risico. Dit zijn bijvoorbeeld schoolpleinen en druk bezochte wegen of voet- en fietspaden. Op alle andere locaties wordt niet bestreden. Ook waarschuwt de gemeente bewoners via waarschuwingslinten of -borden. Als er geen bord staat of er geen lint hangt is dit geen garantie dat er geen eikenprocessierupsen aanwezig zijn.

Op de lange termijn zet de gemeente in op de versterking van de biodiversiteit. Dit zodat de natuurlijke vijanden van de rups in de meer stedelijke omgeving ook weer een kans krijgen. Bewoners kunnen hier zelf ook een bijdrage aan leveren door bijvoorbeeld hun eigen tuin te vergroenen.

Eigen tuin of eigen terrein

Voor de bestrijding van eikenprocessierupsen in eigen tuin of op eigen terrein is de eigenaar of bewoner altijd zelf verantwoordelijk. Het advies is om de nesten, indien nodig, niet zelf te verwijderen, maar hiervoor een professioneel bedrijf te benaderen. Het is verstandig vooraf contact met de gemeente op te nemen. Zij kan bewoners adviseren en eventueel doorverwijzen naar een professioneel bedrijf. 

Klachten voorkomen

Vooral in gebieden met veel eikenbomen, zoals bossen en parken, luidt het advies om te zorgen voor een goede bedekking van de hals, armen en benen. Ga niet onder of in de buurt van deze eikenbomen op de grond zitten. Daarnaast geldt altijd het advies om direct contact met rupsen, (oude) brandharen, spinselnesten en vervellingshuidjes te vermijden. Het is belangrijk om kinderen attent te maken op het gevaar van de eikenprocessierups. Ook na de actieve periode van de eikenprocessierups (mei, juni, juli) kunnen de achtergebleven restanten van de eikenprocessierupsnesten nog voor overlast zorgen bij mens en dier. De op grijze ballen lijkende lege nesten kunnen namelijk vol vervellingen zitten met nog actieve brandharen. Deze restanten kunnen in eikenbomen zitten, maar door het uitwaaien ook in het gras of op de grond onder de bomen terecht komen.

Ook risico voor dieren

Eikenprocessierupsen en de (uitgewaaide) restanten van eikenprocessierupsen kunnen ook voor dieren een gezondheidsrisico vormen. Honden die bijvoorbeeld in het lange gras onder de bomen snuffelen kunnen in aanraking komen met de restanten. Dit kan voor het dier ernstige gezondheidsklachten tot gevolg hebben. Bewoners worden daarom geadviseerd extra oplettend  te zijn als zij hun hond uitlaten in de buurt van eikenbomen.

In aanraking geweest met de rups?

Inwoners die in aanraking zijn geweest met de eikenprocessierups, worden geadviseerd om de huid direct na blootstelling met plakband te strippen. Daarna de huid en/of de ogen met lauw water afspoelen. De brandharen zijn niet gemakkelijk te verwijderen uit kleding. Het beste is om kleding die besmet is met brandharen te wassen, liefst op 60ºC. Meestal verdwijnen de klachten binnen enkele dagen tot 2 weken vanzelf. Bij hevige jeuk kunnen middelen tegen de jeuk, zoals zalf op basis van menthol, verlichting geven. Zijn de klachten ernstiger, dan is het verstandig naar de huisarts te gaan.

Bewoners hoeven alleen waarnemingen van de eikenprocessierups in de openbare ruimte te melden als het gaat om risicolocaties en de locatie nog niet op de kaart staat. Dit kan via telefoonnummer (053) 481 76 00 of digitaal.  Meer informatie over de eikenprocessierups, het melden, de bestrijding, de kaart met gemelde locaties en de inzet op biodiversiteit is voor bewoners te vinden via enschede.nl/eikenprocessierups.