Vragen van bewoners en de antwoorden

De gemeente heeft veel vragen gekregen over de noodopvang van asielzoekers. Dit zijn de vragen en de antwoorden daarop.

Waarom

Waarom deze noodopvang?

De staatssecretaris vroeg in november of we de locatie Vliegveld Twenthe Evenementenlocatie (VTE) vrijwillig wilden aanbieden als noodopvanglocatie. We hebben toen nee gezegd. De nood was in het land zo hoog, dat de staatssecretaris de locatie in december heeft ‘aangewezen’. Een aanwijzing is het zwaarste middel dat een staatssecretaris heeft om een gemeente mee te laten werken. We moeten dus op Vliegveld Twenthe 6 maanden lang 500 asielzoekers opvangen.

Waarom 500 mensen op een dorp van 2000 mensen?

Er worden geen 500 mensen in het dorp van 2000 mensen geplaatst. Zij verblijven het overgrote deel in de opvang. Men gaat niet met grote groepen tegelijk het dorp in. Als er behoefte is om toch het dorp of de stad in te gaan, dan wordt dat georganiseerd zodat niemand er last van heeft.

Heeft VTE het COA zelf benaderd om de locatie aan te bieden?

Nee. Deze locatie staat al jaren op een lijst met mogelijke noodopvanglocaties. De staatssecretaris heeft deze locatie aangewezen voor noodopvang.

Maakt er iemand enorme winst met dit project?

Nee. Het inrichten van een noodopvang voor 500 mensen voor 6 maanden kost veel geld. VTE krijgt het grootste deel van de vergoeding. VTE vraagt voor de opbouw, catering en andere diensten lokale en regionale ondernemers. Veel geld vloeit dus weer terug naar Lonneker, Enschede en omgeving. Ook de gemeente en andere bedrijven en instellingen krijgen gemaakte kosten vergoed.

Waar en hoelang

Waar komt de opvang precies op het terrein?

In gebouw C15 en Hangar 18 komen verblijf- en slaapruimtes. Tussen beide gebouwen komt een groot paviljoen om te eten, drinken en voor vermaak. In 2 kleinere paviljoens komen douches en wc’s. De bewoners hebben 2 hectare grond tot hun beschikking. Dat is ongeveer 4 voetbalvelden. Een hekwerk om het terrein zorgt voor privacy. 

Wanneer komen de eerste asielzoekers?

De eerste bezoekers kwamen op 5 januari 2022. Dit waren ongeveer 50 alleenreizende mannen. Rond 12 januari ontvingen we ongeveer 128 mensen die deel uitmaken van een gezin. Een groot deel van deze gezinnen zijn al statushouder. Zij komen vanuit een andere opvang die gesloten is. Bijna elke dag ontvangen we een nieuwe groep asielzoekers. Meestal zijn dit kleine groepen van 15 tot 20 personen.

Duurt de opvang echt maximaal 6 maanden? 

Ja, dat is een harde afspraak. Het gaat om een privéterrein. De eigenaar heeft andere verplichtingen vanaf 1 juli 2022. Ook de vergunning geldt voor maximaal 6 maanden. Na 30 juni is de noodopvanglocatie opgeheven. 

Vertrekken met de asielzoekers ook de activiteiten van het COA?

Ja, het contract met het COA eindigt op dat moment. 

Wie zegt dat er na 1 juli geen nieuwe aanwijzing komt?

Die kans is heel klein. Er zijn in het land meer locaties die aangewezen kunnen worden. Het is dan heel raar als een volgende aanwijzing wéér in Enschede terecht komt. 

Gaan andere evenementen van VTE in het voorjaar nog door?

Als de coronamaatregelen het toelaten, ja! Alles wat in de agenda staat gaat door. Het terrein is meer dan 50 hectare groot. Dus er is nog 48 hectare over voor andere activiteiten. 

Wanneer neemt het COA de verantwoordelijkheid voor de locatie over van de gemeente?

Dat weten we nog niet. We denken ongeveer 2 maanden na opening. Zodra we meer weten werken we de informatie op de website bij.

Hoe zit het met de stikstofnormen?

De paviljoens maken gebruik van netstroom, en niet van generatoren. Het precieze antwoord op deze vraag zoeken we uit, en plaatsen we hier.

De staatssecretaris heeft privéterrein aangewezen. Kan dat zomaar? 

We zoeken uit hoe dat precies zit. Het antwoord hopen we snel te kunnen geven.

Wat gebeurt er met de spullen na afbreken van de locatie?

Veel zaken komen al uit andere opvanglocaties of zijn gehuurd. Als de locatie in Enschede sluit kijken we wat nog in goede staat is. Daarvoor zoeken we een passende bestemming. Waarschijnlijk verhuizen veel spullen naar een andere locatie van het COA. Uiteraard worden zoveel mogelijk dingen opnieuw gebruikt!

Welke kosten zijn er verbonden aan dit hele project, en naar wie gaan de opbrengsten?

Dat zoeken we uit. Het antwoord hopen we snel te kunnen geven.

Veiligheid

Welke afspraken krijgen we op papier, en kunnen we jullie daar aan houden?

Alle afspraken staan in ons veiligheidsplan. Lees PDFhet veiligheidsplan voor alle afspraken over veiligheid.

Hoeveel beveiliging is er op locatie (hoeveel mensen)?

Er zijn 24 uur per dag minstens 4 beveiligers aanwezig. Daarnaast zijn er dag en nacht begeleiders en ander personeel. Lees hiervoor ook het veiligheidsplan.

Wat betekent de opvang voor de bezetting van de marechaussee die ernaast zit? Zijn zij minder inzetbaar voor andere ongeregeldheden?

Nee, de marechaussee houdt een oogje in het zeil als het nodig is. Maar zij zijn niet minder beschikbaar voor hun eigen werk.

Is er extra politie beschikbaar?

Als dat nodig is natuurlijk wel. De wijkagent is de eerste maanden helemaal beschikbaar voor zorgen vanuit het dorp en de wijken. Belangrijk om te vermelden: asielzoekers die overlast veroorzaken worden meteen uit de groep gehaald.

Wordt het dorp Lonneker straks overlopen door asielzoekers?

De bewoners van de opvanglocatie kunnen de omgeving verkennen. Maar we proberen het voor hen zo aantrekkelijk mogelijk te maken om dicht bij de locatie te blijven. Als zij het dorp ingaan stimuleren we hen om dat niet in grote groepen te doen.

Kan ik nog veilig wandelen op het vliegveld?

Ja. Zowel u als de asielzoekers kunnen veilig wandelen op het vliegveld. Daar regelen we van alles voor. Zo is er voldoende parkeerruimte. Asielzoekers blijven waarschijnlijk veel op hun eigen plek, maar ze kunnen ook wandelen en genieten van de omgeving. Er wordt niks afgesloten, dus u kunt ze tegenkomen. 

Wat moet ik doen als ik een asielzoeker op mijn erf zie?

Hetzelfde als u zou doen bij een andere vreemde op uw erf. U maakt een praatje, of spreekt diegene aan, want het kan zijn dat iemand verdwaald is. De meeste mensen spreken prima Engels. Reageert de persoon vervelend dan belt u de politie. 

Hoe kunnen we onveilige situaties melden?

Bij levensbedreigende situaties belt u 112. 
Bij onveilige of verdachte situaties belt u de politie op 0900 – 8844. 
Ziet u bij de opvanglocatie iets geks: er zit altijd beveiliging bij de toegangspoort van de opvanglocatie. Die kunt u aanspreken. De toegangspoort is de groene poort die toegang geeft tot het evenemententerrein. Voor andere opvallende situaties, of als u zich zorgen maakt, kunt u contact opnemen met de wijkregisseurs. Mail naar noodopvang@enschede.nl.

Is er een avondklok voor deze mensen?

Nee, tenzij dit een landelijke coronamaatregel wordt. Wel gaat het licht uit ’s avonds zodat mensen kunnen slapen. Het evenemententerrein is vooral in de wintermaanden heel donker. We verwachten dus niet dat mensen ’s avonds of ’s nachts gaan dwalen. Er staat 24 uur per dag beveiliging bij de ingang van de noodopvang.  

Passen de verschillende geloofsovertuigingen bij elkaar? Of verwachten jullie onenigheid?

Bij de indeling van de kamers houden we met veel zaken rekening, ook met het geloof van mensen. De ervaring is dat dat vrijwel altijd goed gaat. Ook vragen we de verschillende geloofsgemeenschappen in Enschede om daarbij te helpen.

Wie vergoedt eventuele schade die asielzoekers veroorzaken aan goederen buiten het terrein of in het dorp?

Asielzoekers zijn verzekerd voor wettelijke aansprakelijkheid. Schades lopen dus via de WA-verzekering. Ook buiten het terrein. Mocht het u overkomen, neem dan contact op met de opvanglocatie. Daar is altijd iemand aanwezig.

Hoe zit het met de WOZ-waarde van huizen in de buurt?

De komst van de noodopvang heeft geen invloed op de WOZ-waarde. Eind juni 2022 is de locatie weer weg. Een gemiddelde verkoopprocedure duurt langer. Eventuele nieuwe eigenaren van uw pand merken dus niets van de noodopvang. 

Komen er verkeersmaatregelen?

Als dat nodig is wel. Maar de komst van een opvanglocatie leidt waarschijnlijk niet tot veel meer verkeer. Asielzoekers hebben namelijk geen vervoer.  

Wordt er (openbaar) vervoer geregeld voor de bewoners?

Dat weten we nog niet. De bewoners hebben zelf geen vervoer. Zij moeten dus lopen. Als de behoefte onder bewoners groot is om naar dorp of stad te gaan, dan regelen we zelf vervoer.  Daarvoor zijn we in gesprek met aanbieders van (openbaar) vervoer. 

Wordt er extra gesurveilleerd in die 6 maanden?

Het terrein wordt 24 uur per dag beveiligd. Buiten het terrein houden politie en de marechaussee een oogje in het zeil. Zij houden rekening met de komst van 500 asielzoekers en zijn vaker te zien in de omgeving. Voelt u zich onveilig of ziet u een onveilige situatie, bel dan de politie. 

Achtergrond bewoners

Waar gaan de asielzoekers na die 6 maanden naartoe?

Dat hangt van veel dingen af. Bijvoorbeeld van de drukte in opvanglocaties, het politieke gesprek en de plannen van de overheid en de Europese Unie. Voor de asielzoekers is het dus erg onzeker. De gemeente gaat daar niet over. Maar het is zeker dat de asielzoekers niet langer in Enschede kunnen worden opgevangen.

Waar zitten de asielzoekers op dit moment?

Dat verschilt per persoon. Er komen mensen direct uit het buitenland. Maar er komen ook mensen vanuit andere opvanglocaties naar Enschede. Dat kan zijn omdat een bepaalde locatie gesloten wordt, of omdat daar teveel mensen wonen.

Krijgen asielzoekers een onkostenvergoeding?

Nee. Vluchtelingen krijgen een onkostenvergoeding. Asielzoekers niet. De bewoners van de noodopvang zijn asielzoekers. Zijn krijgen alleen voorzieningen. Denk aan eten en drinken, toiletartikelen en kleding.

Vinden de gesprekken met de IND ook op de locatie plaats?

Nee, dat gebeurt in Ter Apel. Nareizende gezinsleden van statushouders worden gesproken in Zevenaar.  

Gaan kinderen naar school in Lonneker?

Kinderen van asielzoekers hebben recht op onderwijs. Zij moeten binnen 3 maanden onderwijs krijgen. Dat staat in Europese regelgeving. Kinderen van asielzoekers hebben net als alle andere kinderen in Nederland ook leerplicht. Samen met scholen en kinderopvang willen we passend onderwijs bieden. Dat is zowel dagvulling voor de kinderen, als goed voor hun ontwikkeling. Het kan zijn dat er kinderen zijn die al zover zijn dat ze naar een (internationale) school kunnen. Dat regelen we dan met de school zelf. We zijn bezig om op de opvanglocatie zelf ook een schooltje op te starten.

Reizen de asielzoekers allemaal met paspoort?

Dat verschilt. Mensen in de opvang krijgen een identificatie document vanuit de IND.

Welke mensen komen er?

Mensen die in het begin van de asielprocedure zitten. Ze zijn ingeschreven door het COA, maar wij weten pas precies wie het zijn als ze op locatie aankomen. Een opvanglocatie heeft ongeveer 30 verschillende nationaliteiten. Op deze locatie gaat het om gezinnen, alleenreizende vrouwen en mannen, jong en oud. De slaapruimtes zijn ingericht voor 150 gezinsleden en 350 alleenreizende mannen en vrouwen. 

Is er een kans dat deze asielzoekers in Enschede blijven als statushouder?

Die kans is heel klein. De asielprocedure duurt namelijk langer dan de 6 maanden dat zij op het vliegveld wonen. Er zijn gezinnen in de noodopvang die al statushouder zijn. Dat wil niet zeggen dat zij ook in Enschede een huis krijgen. In Enschede zijn afspraken over de opvang van statushouders. Daar houden we ons aan.

Zijn de asielzoekers al gescreend?

Het COA registreert mensen zodra ze bij hen binnenkomen. We weten dus wie het zijn. Mensen die zich in het voortraject niet gedragen en overlast veroorzaken, worden er van tevoren al uitgehaald. Als mensen zich op of buiten de opvanglocatie misdragen verplaatst het COA hen naar een locatie buiten Enschede.

Mensen moeten asiel aanvragen in het eerste Europese land waar zij binnenkomen. Als asielzoekers al in Europa zijn gevaccineerd, dan is dat hun land van binnenkomst. Gaan zij terug naar dat land?

De mensen die in de opvanglocatie in Enschede terecht komen, worden door de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) gehoord. De IND bepaalt daarna welke procedure zij doorlopen. Daar heeft de gemeente geen invloed op.

Gezondheid

Welke hulp is er voor de bewoners? 

Het Rode Kruis is 24 uur per dag de hele week aanwezig met meerdere personen. Hulpverleners van Vluchtelingenwerk zijn er om de asielzoekers uitleg te geven over hun procedure. Het COA zorgt voor registratie en is er voor vragen van bewoners. Ook is er een praktijkverpleegkundige, doktersassistent, Geestelijke Gezondheidszorg Asielzoekers (GZA) en huisarts. Daarnaast zijn er gastheren en gastvrouwen die de dagbesteding ondersteunen.

Zijn de bewoners gevaccineerd bij binnenkomst?

Soms zijn mensen elders in Europa al gevaccineerd. Met de GGD kijken we wie gevaccineerd zijn, en wie niet. We verwachten dat mensen die dat willen, binnen enkele weken gevaccineerd zijn. De ervaring is dat mensen dat graag willen.

Hoe voorkom je corona-uitbraken als mensen zo dicht op elkaar zitten?

Het oppervlak van de opvanglocatie is ruim 20.000 m2. Er is veel woon- en leefruimte voor de mensen. Ze zitten dus niet op elkaar gepakt. De opvang wordt ruim opgezet. Schoonmaak gaat volgens strenge coronaprotocollen. Voor de bewoners gelden dezelfde coronamaatregelen als voor de rest van Nederland. Als er besmettingen zijn dan wordt voor deze mensen een quarantaine- of isolatielocatie gezocht.  

Mogen de asielzoekers bezoek ontvangen in coronatijd?

Nee, bewoners mogen geen bezoek ontvangen.

Wordt er regelmatig getest op corona?

Samen met de GGD Twente stellen we een coronaprotocol op. Testen en vaccineren zijn daar onderdeel van.

Helpen

Wie regelt de medewerkers en vrijwilligers voor de noodopvang?

De vaste medewerkers zijn gevonden via een uitzendbureau. Ook vroegen we ons eigen personeel, en leverden de andere 13 Twentse gemeenten ook mensen. Vrijwilligersorganisatie M-Pact regelt de inzet van vrijwilligers.

Waar kan ik mij melden als ik vrijwilliger wil zijn?

U kunt mailen naar noodopvang@m-pact.nl. Op de website van M-pact staan ook activiteiten waar u zich voor kunt inschrijven.

Waar kan ik spullen brengen voor de asielzoekers?

We hebben op dit moment genoeg spullen. U kunt niks meer inbrengen.