Eikenprocessierups

De eikenprocessierupsen zitten in grote delen van Nederland en ook in Enschede in bijna alle eikenbomen. Ze zorgen voor veel overlast. Kijk bij de veelgestelde vragen van de gemeente voor de aanpak van de eikenprocessierups. Op de website van de GGD twente of oakie.info vindt u informatie over:

  • gezondheidsklachten en wat u kunt doen om ze te voorkomen;
  • wat u kunt doen als u toch in aanraking met de brandharen van de rups bent geweest
  • of als de (haren) van de rup in uw huis of kleding terecht zijn gekomen.

Bestrijding door de gemeente

Wij proberen de nesten en rupsen op plaatsen waar veel mensen zijn en waar de kans op overlast het grootst is zo snel mogelijk weg te halen. Deze plekken met een hoog risico zijn bijvoorbeeld bij scholen, speelplekken en drukke voet- en fietspaden. Wij volgen daarbij de landelijke leidraad. Er is op moment maximale inzet van gespecialiseerde bestrijdingsbedrijven.  De Ook proberen we u te waarschuwen door op plekken met een hoog risico rood-witte linten op te hangen met de tekst "Pas op eikenprocessierups" of waarschuwingsborden te plaatsen. Het is op dit moment ondoenlijk om alle bomen te markeren. Daarom worden nu op risicoplekken soms alleen de eerste en laatste boom in een rij gemarkeerd met een lint. Als er geen bord staat of als er geen lint hangt kunnen er dus toch eikenprocessierupsen zijn. Let dus altijd op in de buurt van bomen. Bekijk hier wat Enschede doet in de strijd tegen de eikenprocessierups.

Overzichtsplaat waarop de tekst over de eikenprocessierups beeldend is weergegeven

Melding doen

Wanneer u rupsen of nesten ziet op een plek met een hoog risico, kijk dan op de kaart hieronder of wij deze plek al in ons overzicht hebben staan en wat de status is. Als de plek al rood gemarkeerd staat kan het door de enorme drukte helaas toch enkele dagen tot weken duren voordat wij de rupsen komen weghalen. Het kan ook zijn dat u toch weer rupsen of nesten ziet op een plek waar we al geweest zijn, de groen gemarkeerde plekken. 

Kaart met gemelde plekken

Wanneer u eikenprocessierupsen ziet op een plek met een hoog risico of er sprake is van ernstige gezondheidsklachten, dan kunt u hier een melding doen. Kies bij de hoofdcategorie voor 'Overlast'.

Op dit moment zitten er veel nesten van de eikenprocessierups onderaan de boom bij grond, dit komt mede door het warme weer. In sommige gevallen kan een nest ook uit de boom gewaaid zijn. Ziet u een nest op de grond liggen en gaat het om een plek waar veel mensen langskomen en die nog niet is gemeld? Meld dit dan

Nieuwe melding doen

Eikenprocessierupsen in bomen op eigen terrein

Voor de bestrijding van eikenprocessierupsen in eigen tuin of op eigen terrein is de eigenaar of bewoner altijd zelf verantwoordelijk. Als u in uw eigen tuin eikenprocessierupsen heeft, ga dan niet zelf de rupsen bestrijden. Hierdoor kunt u namelijk gezondheidsklachten krijgen en brandharen van de eikenprocessierups in de omgeving verspreiden. Huur daarom altijd een deskundig bedrijf in.

Voorkom problemen

Na contact met de kleine, pijlvormige brandharen (± 700.000 per rups) van deze rups kunnen klachten ontstaan zoals jeuk, huiduitslag, irritatie aan de ogen of aan de luchtwegen. Er hoeft geen direct contact met de rups te zijn om klachten te krijgen. De wind voert de brandharen mee en komen daardoor ook op de huid of in kleding. Meestal verdwijnen de klachten binnen een paar dagen tot 2 weken vanzelf.

U kunt klachten zelf voorkomen of de kans erop verminderen:

  • Bent u in een gebied met veel eikenbomen? Bedek dan uw armen, benen en hals
  • Ga niet op de grond zitten in de buurt van eikenbomen
  • Voorkom contact met rupsen, haren en nesten. Houd afstand. Vertel dit ook aan kinderen
  • Houd uw hond uit de buurt van rupsen en oude nesten.. Dit kan voor uw dier ernstige gezondheidsklachten tot gevolg hebben. Neem in dat geval altijd contact op met een dierenarts. Laat daarom uw hond liever niet snuffelen onder een eikenboom
  • Ga niet zelf rupsen bestrijden. Laat nesten in uw tuin verwijderen door een gespecialiseerd bedrijf. Achtergebleven nesten zijn vaak onopvallend, maar kunnen ook na de overlastperiode zorgen voor overlast. De lege nesten kunnen namelijk nog vol vervellingen en brandharen zitten.

Als u toch klachten heeft:

  • Strip de geïrriteerde huid zo snel mogelijk met plakband
  • Spoel daarna uw huid (en eventueel uw ogen) met lauw water
  • Was de kleding die u droeg, het liefst op 60 graden
  • Ga niet wrijven of krabben
  • Smeer een zachte crème met menthol of Aloë Vera op uw huid

Meer informatie

Wat doet de gemeente Enschede op de lange termijn

Herstellen natuurlijk evenwicht

De aanpak van de gemeente op de lange termijn is gericht op het herstel van het natuurlijk evenwicht met voldoende natuurlijke vijanden van de eikenprocessierups door:

  • Het aanleggen van bloemenlinten 
    Via Enschede Bloeit op! is er inmiddels 78.000 vierkante meter (7,8 hectare) bloemenlint gerealiseerd.
  • Biodivers maaien
    Door (bio)diversere manieren van grasmaaien wordt een constante afweging gemaakt tussen biodiversiteit, het beeld buiten en de functie van de plek. Het kwalitatief vergroenen van de stad. Het aanleggen van gevarieerd en kwalitatief groen draagt tegelijkertijd bij aan klimaatadaptatie, het beperken van wateroverlast, hitte en droogte.
  • Nestkastjes als onderdeel van het versterken van de totale biodiversiteit
    In Enschede zijn als proef op enkele plekken (onder andere Boswinkel) samen met bewoners nestkastjes opgehangen voor insectenetende vogels. Het ophangen van deze nestkastjes maakt deel uit van een totale aanpak. Waarbij we een balans houden in het aantal nestkasten, de plek en wijze van ophangen en het onderhoud.

Volgen ontwikkelingen rond preventieve bestrijding

De gemeente volgt de ontwikkelingen rond preventieve bestrijding met bijvoorbeeld aaltjes met interesse. Mede omdat eerdere proeven met aaltjes beperkt effect opleverden wordt deze bestrijdingsmethode niet in de openbare ruimte ingezet. Met deze aanpak krijgen natuurlijke vijanden van de rups ook minder kans zich te ontwikkelen waardoor het probleem op lange termijn mogelijk niet wordt opgelost.

Wat kunt u doen?

U kunt zelf ook meehelpen door uw tuin groener en (bio)diverser te maken. Enkele ideeën:

  • Vergroen uw tuin
    Vervang stenen/tegels door beplanting. Veel insecten en vogels hebben “jaarrond” bloeiende beplanting nodig voor bescherming en voedsel. Zorg voor variatie en bloeiende planten want deze planten bieden ook voedsel aan bijen en vlinders.
  • Insectenhotel
    Maak of koop een insectenhotel voor in uw tuin. Het biedt onderdak aan bijen en natuurlijke vijanden van de eikenprocessierups. Bovendien is het leuk om naar te kijken.
  • Nestkastjes en voeding in uw eigen tuin voor insectenetende vogels
    Zorg voor voeding en nestgelegenheden voor vogels in uw tuin. Beplanting is daarvoor belangrijk, maar ook een nestkast in uw tuin kan helpen. Insectenetende vogels zijn een natuurlijke vijand van de eikenprocessierups. Het gaat dan zeker niet alleen om de koolmees, maar ook om andere soorten zoals de winterkoning, pimpelmees, glanskopmees, zwartkopmees en roodborst. Houd er wel rekening mee dat vogels eisen stellen aan zaken als de plek, vliegopening en het onderhoud van de nestkastjes. Kijk voor meer informatie bijvoorbeeld op de website vogelbescherming.nl/in-mijn-tuin. Het is niet toegestaan nestkasten in de openbare ruimte op te hangen zonder toestemming van de gemeente.

Meer informatie

Kunt u niet vinden wat u zoekt of wilt u meer informatie, laat het ons weten via het contactformulier.