Eigen bijdrage: hoe werkt het in Enschede?

De eigen bijdrage die mensen voor ondersteuning vanuit de Wmo moeten betalen krijgt op dit moment veel aandacht, ook vanuit de landelijke politiek.

Het gaat daarbij om twee hoofdpunten:

  1. De hoogte van de eigen bijdrage. Met name de soms forse stijging hiervan in vergelijking tot voorgaande jaren. Met als gevolg dat mensen afzien van (het aanvragen van) ondersteuning of de ondersteuning verminderen. Volgens een onderzoek van Binnenlands Bestuur en Iederin is dat het geval bij een kwart van de ondervraagden. Daarbij gaat het vooral om mensen met een relatief wat hoger inkomen, dat ligt boven de in hun situatie geldende drempel.
  2. De mate waarin gemeenten hun cliënten vooral informeren over de hoogte van de eigen bijdrage.

Wat doen we als Enschede hier aan?

  1. De hoogte van de eigen bijdrage

    De regels voor het bepalen van de maximale hoogte van de eigen bijdrage zijn landelijk vastgelegd door het Rijk. Gemeenten mogen daar echter van afwijken. Er zijn diverse ‘knoppen’ waaraan gemeenten kunnen draaien om de eigen bijdrage die door het CAK wordt berekend lager te laten uitvallen.

    Wij maken in Enschede momenteel geen gebruik van de mogelijkheid om bij het CAK aan die knoppen te draaien. Een groot deel van de Enschedese cliënten heeft namelijk een laag inkomen, waardoor zij nooit meer dan de minimale eigen bijdrage per 4 weken betalen. Het aantal cliënten voor wie het draaien aan de knoppen effect zou kunnen hebben is daarmee relatief klein. Bovendien hebben wij vorig jaar al een beleidsaanpassing doorgevoerd wat betreft de wijze van toekenning van de maatwerkvoorzieningen Ondersteuning zelfstandig leven en Ondersteuning maatschappelijke deelname. Dat is gebeurd naar aanleiding van de tussenevaluatie van de nieuwe maatwerkvoorzieningen. Daarbij was geconstateerd dat er een ongewenst effect ontstond op de hoogte van de eigen bijdrage bij cliënten met een geringe ondersteuningsvraag en een relatief hoger inkomen. Middels de beleidsaanpassing wordt het mogelijk om ondersteuningspakketten met de frequenties 1 ( 0-2 uur) en 2 (2-4 uur) ook per vier weken in te zetten i.p.v. per week. Hiermee wordt tegemoet gekomen aan lage zorgvragen. De kostprijs (tarief) per 4 weken, die dan door het CAK wordt gehanteerd, daalt daardoor en daarmee ook de eigen bijdrage. Wij gaan ervan uit dat met deze beleidsaanpassing onevenredige stijgingen van de eigen bijdrage als gevolg van tariefstelling  worden voorkomen. 
     

  2. Communicatie over de eigen bijdrage
    Volgens de Wmo moeten gemeenten cliënten (vooraf) informeren over de hoogte van de eigen bijdrage die zij moeten gaan betalen voor de voorziening die zij aanvragen.

    Voorheen onder de AWBZ en de “oude” Wmo was dit niet het geval; cliënten werden hoogstens geïnformeerd dat een eigen bijdrage verschuldigd was en in het gunstigste geval verwezen naar de rekenmodule op de website van het CAK.

    Wij vonden dat onze communicatie hierover  vorig jaar nog onvoldoende is geweest. Daarom hebben wij uit coulance-overwegingen individuele maatwerkoplossingen gecreëerd voor cliënten die in 2015 een eigen bijdrage betaalden die meer dan 50% hoger was dan in 2014, bij gelijke ondersteuning en ongewijzigde financiële situatie. Deze stijging is niet alleen verklaarbaar door het wegvallen van de 33% Wtcg-korting. Het gaat hierbij om enkele tientallen mensen.

    Vanaf begin dit jaar hebben wij belangrijke verbeteringen doorgevoerd, om te zorgen dat mensen zo goed en zo vroeg mogelijk worden geïnformeerd over de hoogte van de eigen bijdrage.

     Zo is er een nieuwe versie van de informatiekaart eigen bijdrage op de website www.wijkteamsenschede.nl. Hier vindt u ook de tabellen van het CAK waarmee men zelf, aan de hand van het eigen inkomen en de eigen gezinssituatie, vooraf een goede inschatting kan maken van de hoogte van de eigen bijdrage. Daarnaast starten we binnenkort met het informeren van cliënten voorafgaand aan een eerste afspraak. Ze ontvangen dan een informatiepakketje met o.a. deze informatiekaart en de tabellen als bijlage.

    Medewerkers van de wijkteams beschikken over achtergrondinformatie over de (vaststelling van de) eigen bijdrage en een stappenplan. Daarmee kunnen zij hun cliënten zo goed mogelijk informeren en een goede indicatie geven over de hoogte van de eigen bijdrage.